Aitite oso gazte hasi zen lanean. Goizetan Babcock&Wilcox enpresan itsasontzi-piezak egiten, arratsaldetan baserrian. Ez zuen ikasteko aukerarik izan. Hala ere, ezagutu dudan pertsonarik inteligenteena izan zen.
Behin, arrazismoaz ginela, istorio bat kontatu zidan. Erdi-ahopeka, labur eta zuzen, izaten zituen elkarrizketa guztiak bezala. Aitite hitz gutxiko gizona zen:
– Ortuan daukagun etxolan espezie bereko hiru arratoi arraza bizi dira. Basatiak, arruntak eta lodiak. Basatiak kanpoan bizi dira, basoan. Arruntak eta lodiak etxola barruan.
"Behin, arrazismoaz ginela, istorio bat kontatu zidan. Erdi-ahopeka, labur eta zuzen, izaten zituen elkarrizketa guztiak bezala. Aitite hitz gutxiko gizona zen"
Basatiek haien gordelekuak kanpoko zelaietan egiten dituzte eta badakizu azken bolada honetan basoa nahiko hutsik dagoela, egurra, harriak, lurra eta buztin asko hartu genuen etxola eraiki ahal izateko.
Arratoi lodiek abilezia berezi bat garatu zuten eta etxolako hormetatik eta habeetatik igo dezakete. Beraz, nahi adina jaten dute zeren mahai gainean uzten ditudan ogiak, frutak eta dena delakoak marraskatzen dizkidate.
Arratoi arruntak etxolaren lurzoruko zirrikituetan bizi dira. Ez dute eskalatzeko gaitasunik garatu. Aterpean lo egiten badute ere, etxolan dagoen janaria ez dute jaterik. Lodiei erortzen zaizkien hondarrekin elikatu behar.
Gauza da behin etxolako labean ogia egiten ari nintzela eszena kurioso bat gertatu zela. Arratoi basati taldetxo bat bildu zen atarian, usainak erakarrita edo. Nahiko ohikoa da. Basoan elikagaiak amaitzen direnean arratoiak etxolara hurbiltzen dira ea soberakinik jan dezaketen. Ez nion garrantzirik eman. Ogiak egosi zirenean mahai gainean utzi nituen, hoztu zitezen, eta etxera itzuli nintzen.
Atea itxi bezain pronto etxola barruan zarata batzuk entzun nituen “txik txik txik txik” antzeko zerbait. Leihotik begiratu nuenean lau arratoi lodi habeetatik behera jaisten ikusi nituen. Armiarmak ziruditen. Mahaira heldu eta ogia jaten hasi ziren, arruntek mahai azpian ogi-apurrak itxaron zituztela.
Bitartean, arratoi basati batzuk, goseak akabatuta, leihoko kristalezko zulo batetik pasatzen hasi ziren. Beira hautsita zegoen eta min egiten zien arren, askok etxola barrura sartzea lortu zuten.
Arruntek basatiak eraso zituzten, ogi-apur gogorrenetara soilik heltzeko gai baziren ere.
Arratoi lodiek mauka-mauka jaten jarraitu zuten. Halako batean, zin dagizut apropos egin zutela, ogi zatitxoak bota zituzten basatiak zeuden lekura. Arruntak haserre bizian jarri ziren, eta oihuka eta haginka ogi zatiak kendu zizkieten. Gupidarik gabe.
– Bueno aitite, nolabait… normala da– erantzun niola gogoratzen dut. Arratoiak nazkagarriak dira: edozer gauza jaten dute, gaixotasunak hedatzen dituzte, sarraskijaleak dira, oportunistak eta berekoiak. Edonorren gainetik pasako lukete haien sabela bete ahal izateko.
– Ez ezazu ondoriorik atera istorio osoa entzun arte–, esan zidan aititek.
Hurrengo egunean, etxolara hurbildu nintzenean arratoi basatiak kanpoaldean bilduta ikusi nituen. Etxolako atarian harritxo txikiak pilatzen. Leihoko zuloa eta etxolako zirrikituak estali zituzten. Basatiek harresi bat eraikitzen ari ziren etxolako irteerak ixteko.
"Arratoiak nazkagarriak dira: edozer gauza jaten dute, gaixotasunak hedatzen dituzte, sarraskijaleak dira, oportunistak eta berekoiak. Edonorren gainetik pasako lukete haien sabela bete ahal izateko.
– Ez ezazu ondoriorik atera istorio osoa entzun arte–, esan zidan aititek"
Barrura sartu nintzenean kolpeak, garrasiak eta lasterketa urduriak sumatu nituen pareten barrualdean. Arratoi arruntak eta lodiak elkarrekin isolatuta zeuden eta janaria bukatzen ari zitzaien. Mahaia erdi-hutsik bazegoen ere arratoi lodiek ogia jaten jarraitzen zuten. Arruntek basatiak nola basorantz abiatzen ziren ikusi zuten eta haien atzetik ihes egiten saiatu ziren. Baina harresia oso sendoa zen. Gaindiezina. Orduan konturatu ziren basorik gabe etxola biltegi hutsa zela. Kaiola bat.
Arratoi lodiek hormetatik gora egiteko gai zirenez tximiniatik lasai asko atera eta basora bidean ziren basatiei ahoan zituzten ogi puskak eskaini zizkieten. Basatiek bere kasa janaria lortzeko gai ziren, ez zuten limosnarik behar. Arratoi lodiak inguratu zituzten, gutxi ziren eta kanpoaldean haien eskalatzeko abileziak ez zuen ezertarako balio. Hanketan hozka eginez harresia pasatzera behartu zituzten. Etxola barrura berriro.
Eta horra hor gaur bertan ikusi duzuna, arratoi lodien eta arrunten arteko sarraskia. Baina bueno, zuk diñozun bezala, arratoiak animalia nazkagarriak omen dira. Etxola fumigatu beharko nuke, ez al duzu uste?
Aititeri irribarre maltzur bat marrazten zitzaion istorioak amaitzen zituenean. Telebista pizten zuen gero. La Ruleta de la Fortuna, Walker Texas Ranger, telenobelak eta indiar eta bakeroen pelikulak gustuko zituen.
Nagusi egin nintzenean arratoi basatiei “arratoi beltzak” ere deitzen zaiela irakurri nuen. Eta aititeren irribarrea atera zitzaidan.
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Bagira prozesuaren emaitza, Herri bidea bide-orria izan zen. Bide-orri honetan, abertzaleen helburua herriari boterea itzultzea dela aipatzen da, eta boterea itzultzeko, herriari burujabetza maila maximoa emanen dioten instituzioak herriari eskaintzea adierazten da. Zehazten da... [+]
Hizpidea jarri zuen Pello Salaburuk sare sozialetan, aipatuta hemendik hamabost urtera etorkinen pisua Bizkaian biderkatu egingo zela, biztanle guztien %22 izateraino, eta hori badela “zinez euskararen mehatxua”. Jakina, horrela botata, beste zehaztasunik gabe, azkar... [+]
Laugarrenez altxatu da eguzkia Baionako besten eremu setiatuan eta uste dut, septentrioko Euskal Herri honetan, hatsa hobekiago hartzen dugula, batez ere gure hiru diputatuak Fronte Herritar Berrikoak direlako eta olde beltz-kakia hirugarren postura zokoratu dugulako. Bi gauza,... [+]
Joseba Diez Antxustegi EAJk Eusko Legebiltzarrean duen bozeramaile berriaren iritziz, Imanol Pradales lehendakariak "esperientzia handiko emakumez eta gizonez osatutako gobernua osatu du, sektore profesionaletan errespetatuak eta Euskadirekin konpromisoa hartu... [+]
Pedrosa andere agurgarria:
Zorionak, Hezkuntza sailburu izendatu zaituztelako. Ez da ardura berria zure gainean izango duzuna aurrerantzean. Ederto ezagutu behar duzu Hezkuntza Saila, lau urte sailburuorde eman ostean. Ikasturtea bukatuta, kontu batzuk gogoratu nahi nizkizuke... [+]
Joe Bidenen narriadura kognitiboaren eztabaidak bi urte inguru ditu. Batzuetan portaera bitxia zuen, beste batzuetan ez zitzaion ondo ulertzen edo egiak ez ziren gauzak esaten zituen, semea Iraken hil zitzaiola, adibidez. Halere, establishment liberalak bere egoera kognitiboari... [+]
Ilarei buruzko artikulu bat irakurri nuen duela bizpahiru egun, Guillem Martinezena, eta ez dakit ondo ulertu nuen. Kontatzen zuen etxe azpian ezer berezirik ez zuen izozki denda bat daukala, eta azken aldian ireki orduko izaten duela jendea, bata bestearen atzean ordenatuta,... [+]
Ez dut oso argi gure bizitzak gidatzeko, banaka, botere nahikoa dugun, baina saiatzen jarraitu behar dugula bai. Taldean gauza asko egin badaitezke ere, egunero gure buruarekin borroka bakartia dugu aurrera egiteko. Gizaki gehienok, bizitzea den norabide bakarreko ur... [+]