200 milioi euroko isuna ezarri diete sei eraikuntza-enpresari, lizitazio publikoak aldatzeagatik

  • Acciona, Dragados, FCC, Ferrovial, OHL eta Sacyr zigortu ditu Espainiako Merkatuen eta Lehiaren Batzorde Nazionalak, 25 urtetan zehar milaka lizitazio publiko eraldatzeagatik obra zibiletako eraikin eta azpiegituretara bideratuak.

Abiadura Handiko Trenaren obretako irudi bat, isuna jarri dieten enpresetako asko bete-betean ari dira hemen ere (argazkia: Irekia)

2022ko uztailaren 07an - 16:59
Azken eguneraketa: 18:11
Zarata mediatikoz beteriko garai nahasiotan, merkatu logiketatik urrun eta irakurleengandik gertu dagoen kazetaritza beharrezkoa dela uste baduzu, ARGIA bultzatzera animatu nahi zaitugu. Geroz eta gehiago gara, jarrai dezagun txikitik eragiten.

Espainiako Estatuko eraikuntza enpresa handiak berriz ere leihakortasun auzitegien jomugan dira iruzurra egiteagatik obra publikoetako lizitazioetan: 203 milioi euroko zigorra ezarri die Merkatuen eta Lehiaren Batzorde Nazionalak (MLBM), 1992tik, eta 25 urtez jarraian, milaka alditan euren artean lizitazioak adostu eta eraldatu zituztelako obra zibil publikoetara aurkezteko orduan.

Acciona (29,4 milioi euro), Dragados (57,1 milioi), FCC (40,4 milioi), Ferrovial (38,5 milioi), OHL (21,5 milioi) eta Sacyr (16,7 milioi) dira zigorturikoak –2021ean MLBMk 12 enpresa zigortu zuen 61,3 milioi euroko isunarekin praktika txar antzekoak egiteagatik–.

Batzorde horrek azaldu duenez sei konpainiak astero elkartzen ziren eta eskaintza-teknikoak partekatuko zituzten kontratu publikoak zein izango ziren erabakitzen zuten –eskaintza-teknikoak, kasu askotan, lehiaketako puntuazioaren %70 balio izaten zuen, eta eskaintza ekonomikoak %30 baino ez–. Gainera, informazioa elkarbanatzen zuten kontratu publiko horietara aurkezteko orduan eraman beharreko estrategiaren inguruan: "Adibidez, Aldi Baterako Enpresa Elkartea osatzeko asmoa zuten edo ez, eta zientzuk osatuko luketen elkarte hori".

Sei konpainiatako ordezkariak astero elkartzen ziren eta eskaintza-teknikoak partekatuko zituzten kontratu publikoak zein izango ziren erabakitzen zuten

Lizitazioen artean ospitaleak, portuak, aireportuak eta errepideak daude, besteak beste, MLBMren arabera: "Gizartearentzat bereziki kaltegarriak izan diren praktikak dira, espainiar administrazio publikoek deituriko milaka lehiaketari eragin baitzieten", azaldu du organismo horrek.

Zenbat da 203 milioi, kobratutako diruaren aldean?

Dirudienez, enpresa horiek ezkutuan sorturiko taldea –"G7" deitu dio MLBMak, hasieran prozesua ireki ez zaion zazpigarren enpresa ezezagun bat ere bazelako taldean– 2017an desegin zen, akordio horiek lehiakortasun araudien kontrakoak izan zitezkeela jakitun. MLBMek, hala ere, isun milioiduna ezarri die kontuan edukita "lanak konpartitu zituzten obra kopuru handia eta praktika horiek iraun zuten denbora luzea".

Baina kontratu horien bidez irabazitakoa, isuna baino askoz gehiago izan daiteke. Civio fundazioak emandako datuen arabera, soilik Espainiako BOE aldizkarian 2009-2015ean argitaraturiko kontratuak kontuan edukita, ACSri 5.862 milioi euro esleitu zitzaizkion obra publikoetan –taldean zein bakarka–, Accionari 3.933 milioi, FCCri 3.420 milioi, Ferroviali 2.917 milioi eta Sacyrri 2.598 milioi. OHLri buruzko daturik ez da ageri.

Euskal Herriko obra publikoetan ere presentzia handia dute multinazional horiek, batez ere Espainiako Sustapen Ministroak bideraturikoetan. Hala, sei enpresa horietatik lau, Euskal Y trenbidea eraikitzeko diru gehien kobratu duten hamar konpainien artean daude.

Ebazpenaren txostenean MLBMek adibide ugari eskaitzen ditu enpresek iruzurra egin duten obren inguruko datu zehatzekin, eta tartean Euskal Herrian esanguratsuak izan diren azpiegiturak ageri dira, Bilboaldeko Metropoliko Hegoaldeko Saihesbidea kasu.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Ustelkeria
EAJk Mundakako bere alkatea presionatzen zuen, udaleko idazkariaren gainetik aritzeko

Mundakako alkatea Mikel Bilbao zen gertaerak deskribatzen diren garaian, 2019 eta 2020an, eta EAJko herriko Uri Buru Batzarrak presioa egin zion aurreko udalak kontratatutako zerbitzu juridikoak berriz kontratatzeko. Udaleko idazkariak kontratazio horren aurkako txostena egin... [+]


Ustelkeriaren normalizazioa

904.000 milioi euro. Hori da ustelkeriaren kostua urtean Europar Batasunean, 2020an egindako ikerketa baten arabera. 2008. eta 2020. urteen artean 3.743 ustelkeria kasu plazaratu ziren komunikabideetan Espainiako Estatuan, horietatik 109 Hego Euskal Herriari zegozkien. Atzera... [+]


Hamar milioi euroko komisioak sortu zituzten Koldo García atxilotu duten maskaren operazioan

Guardia Zibilaren esanetan, Victor de Aldama enpresariak ordaindutako diru kopurua litzateke hamar milioi euroko hori, eta Espainiako Garraio Ministerioak pandemia garaian egindako salerosketei lotuta legoke. Ostegun honetan utzi dute aske García, epailearen aurrean... [+]


‘Bidegi auzia’ berriz ireki eta txosten independentea egiteko agindu du Gipuzkoako Auzitegiak

EH Bilduren helegite baten bidez, Gipuzkoako Lurralde Auzitegiak berriz ireki du Bidegi auziko bi kereiletako bat, AP1 autobidearen Eskoriatza-Arlaban zatiari dagokiona. Pasa den irailean Azpeitiko epaitegiak erabaki zuen kasua behin behinean artxibatzea. Orain, auzitegiak... [+]


Jaurlaritzak ez zuen Zubietatik Artaxoara eramandako hondakinen karakterizazioaren berri

Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailak ez zuen Artaxoara eramandako hondakinen karakterizazioari buruzko informaziorik; hala dio Eusko Legebiltzarrera igorritako dokumentazioan. Gipuzkoako erraustegia kudeatzen duen Ekondakinek lixibiatuak bidaltzen jarraitu zuen, Ecofert enpresak... [+]


Iberdrolaren kontrako isuna 85 milioi eurotik 5,4 milioira jaistea eskatu du fiskalak

Ustelkeriaren kontrako Espainiako Estatuko fiskalak berretsi du Iberdrolak argindarraren prezioa manipulatu zuela 2013an, eta urtegietatik ura kentzen aritu zela frogatutzat eman du, konpainia elektrikoaren kontra egiten ari diren epaiketan.


Auziperatua izanik ere, Frantziako Justizia ministro karguan segitzen du Dupond-Morettik

“Interes aurkakotasuna” leporatua zaiola astelehenean ireki da Frantziako Justizia ministroaren aurkako auzia Parisen. Bi astez iraun beharko luke epaiketak.


2023-10-18 | ARGIA
Iberdrola epaitzen ari dira, argindarraren prezioa puztea egotzita

Krisi ekonomiko betean, 2013an Iberdrolak argindarraren prezioa manipulatu eta artifizialki igo zuela ondorioztatua du Espainiako Merkatuen eta Lehiaren Batzordeak, eta horren erruz kontsumitzaileek 96,7 milioi euro gehiago ordaindu behar izan zituztela. Konpainiaren aurkako... [+]


2023-09-14 | Gedar
Korrupzioa UGT sindikatuan: 7.000 eurorainoko txekeak Madrilgo zuzendaritzari

Laguntza publikoak eta afiliatuen kuotak gordetzen zituen kontu korronte batetik lapurtu zuten dirua goi-kargudunek. 2019 eta 2021 artean, 114.175 euro banatu zituztela uste da.


Bidegi auziko kereiletako bat artxibatu du epaileak behin behinean

Zortzi urteren ondoren, Bidegi auzia osatzen duten piezetako bat, Gipuzkoako Aldundiak bere garaian jarritako azken kereila, artxibatu egin du Azpeitiko auzitegiko magistratuak. Bere esanetan kereilaren txostena "akatsez betea dago". EH Bilduren ustez "itxiera... [+]


2023-08-30 | Ilargi Manzanares
Guatemalako presidente hautatuaren alderdia inhabilitatu dute

Bernardo Arevaloren alderdiak hauteskundeak irabazi ondoren Hauteskunde Auzitegi Gorenak behin-behinean legez kanpo utzi du, 2017an ustez sinadura faltsuak biltzeagatik.


2023-08-21 | Ilargi Manzanares
Movimiento Semilla alderdi progresistak irabazi ditu Guatemalako hauteskundeak

Bernardo Arévalo de Leónen alderdiak botoen %58 lortu du, eta Sandra Torres eskuindarra gainditu du. Jazarpen politikoaren gainetik lortu dute irabaztea progresistek.


2023-07-06 | Ilargi Manzanares
Prebarikazioagatik ikertzen ari dira Arabako Ingurumen diputatu berria

Larramendiko Arnasa plataforma ekologistak salatu zuen Amaia Barredo jeltzalea, hondakinak errausteko proiektu bat Bergarako Udalaren irizpidearen aurka baimentzeagatik.


2023-07-06 | Ilargi Manzanares
De Miguel eta Otxandiano burukide ohiak Arabako espetxean sartu dira

Otxandiano asteazkenean sartu da, eta De Miguel ostegun goizean. 72 orduko epea eman zien Arabako Probintzia Auzitegiko 2. sekzioak beraien kabuz espetxean sartzeko. Hego Euskal Herrian epaitutako ustelkeria politiko sare handienean parte hartzeagatik zigortu zituzten.


2023-06-22
Zein dago Solway multinazionalaren atzean?

Solway Investment Group batez ere nikela esplotatzen duen eta Suitzan egoitza duen meatzaritza multinazional pribatua da, munduko garrantzitsuenetakoa sektorean. Webgunean adierazten duenez, Guatemalan, Ukrainan, Mazedonian eta Indonesian ditu proiektuak, eta 2021ean 1.450... [+]


Eguneraketa berriak daude