No pobo reuníronche a responsabilidade da redución dos servizos de pediatría, ginecología e obstetricia e urxencias. Cando empezaron a pelexar?
Mariña Entziondo Txakartegi: No pobo había rumor, que despois de trasladar ao noso pediatra a Bilbao, en Lekeitio quedariamos sen servizo de pediatría. Moitos pais tivemos coñecemento diso na propia consulta de pediatría. Ese medo e esa preocupación existía no pobo.
Patricia Ruiz de Gopegi Martínez: Coñeciamos o rumor, pero non sabiamos que a cuestión fóra tan inmediata. No taller de lactación, unha nai deu o primeiro aviso, “desde hoxe quedámonos sen pediatra”, e as mulleres sentimos a necesidade de movernos ante iso e convocamos á primeira reunión no pobo.
Como lembran a primeira reunión?
Ruiz de Gopegi: Na primeira reunímonos preto dunha vintena de persoas con inquietude e ganas de mover o pobo.
Convalecente: Tras analizar o contexto e reflexionar sobre a necesidade de facer algo, como primeiro paso escribimos unha queixa, e para pola en valor, iniciamos unha recollida de firmas. En Lekeitio xa se recolleron preto de 2.237 firmas e nas localidades que reciben o servizo no ambulatorio de Lekeitio tamén responderon moi ben. A nosa intención é que estas firmas, xunto coa nosa queixa, sexan transferidas ao Departamento de Sanidade.
O pediatra que estivo até agora conseguiu cambiar a un posto de traballo en Bilbao. Que ocorrerá coa lagoa do pediatra de Lekeitio?
Convalecente: Si, así é, o médico que até agora atendía aos nenos e nenas do noso pobo e a súa contorna obtivo outro posto de traballo. O posto de traballo de Lekeitio, por tanto, está buxán e cremos que seguirá buxán, porque ninguén quere vir ao noso pobo.
“En Lekeitio estamos vendidos sen médicos de urxencias. Temos o hospital máis próximo a unha hora e, coma se fose pouco, no pobo non temos ambulancias medicalizadas”
Ruiz de Gopegi: A comprensión desta decisión ou carencia require, en primeiro lugar, unha análise contextual. O pediatra de Lekeitio ten a responsabilidade de atender a un cociente de 1.021 nenos/as, sen ter en conta que non dispoñen de cartón sanitario individual e que en época estival, xunto co triplo da poboación do pobo, tamén deben atender aos que veñen. Normalmente un pediatra encárgase de atender a 800 nenos e en Lekeitio e a súa contorna supérase con fartura. Necesitariamos un pediatra e medio no pobo, e até agora estivemos cunha metade. Á vista diso, pode entenderse que non se dispón de persoal médico para cubrir devandito posto. Por iso cremos que Osakidetza ten que asumir responsabilidades.
Pero as súas reivindicacións van máis aló do servizo de pediatría. Subliñan tamén a necesidade de servizos de ginecología, obstetricia e urxencias no municipio.
Convalecente: Si, así é. O servizo de ginecología, por exemplo, mantívose garantido até o ano 2014, momento no que Osakidetza esforzouse en trasladar este servizo de Lekeitio a Gernika. Grazas á loita de entón por parte do grupo de mulleres da localidade, o Concello e Osakidetza acordaron un convenio para que, polo menos unha vez cada dúas semanas, o servizo de ginecología estivese no pobo. Na actualidade, este convenio non se cumpre e as mulleres de Lekeitio e arredores temos que acudir á consulta de ginecología a Gernika.
Ruiz de Gopegi: Durante a vixencia deste convenio tamén se produciron incidencias co servizo de ginecología. Os responsables de Osakidetza tentaron en máis dunha ocasión retirar o servizo da localidade e a cidadanía tivo que volver saír á rúa.
Convalecente: Pero os cidadáns non podemos estar na rúa para garantir reiteradamente os nosos dereitos, non podemos estar cada dous anos coa recollida de firmas e as mobilizacións; a nosa saúde non pode depender de decisións políticas, necesitamos servizos dignos no pobo.
No grupo tamén tedes a responsabilidade da falta de matrona.
Ruiz de Gopegi: Non temos garantía, pero o risco está aí. Partimos do que vimos até agora para facer estas afirmacións, xa que cando faltou a matrona non puxeron substitutos. A matrona que tivemos moitos anos no pobo vaise a xubilar en pouco tempo, e vemos difícil que se poña algún substituto.
Que ocorre cos servizos de emerxencia?
Convalecente: Sabemos que houbo días no pobo nos que non houbo médicos nos servizos de urxencias, co risco que iso leva. Desde o noso grupo tamén queremos denuncialo.
“Os que vivimos en pequenos pobos tómannos como cidadáns secundarios, pero non temos menos dereitos que os demais
Ruiz de Gopegi: É incomprensible que os médicos de urxencias de Lekeitio diríxanse a localidades como Durango, onde non hai médicos. En Lekeitio estamos vendidos sen médicos de urxencias. Temos o hospital máis próximo a unha hora e, coma se fose pouco, no pobo non temos ambulancias medicalizadas. Eu vin vivir a Lekeitio hai uns anos, e até entón esta realidade era estraña para min. Os que vivimos en pequenos pobos tómannos como cidadáns secundarios, pero non temos menos dereitos que os demais, en absoluto. Temos que sacar á luz esta situación, noutros pobos están nunha situación similar, temos que saír á luz.
Realizaron diversas accións para denunciar as carencias dos servizos sanitarios da localidade. Cal foi a resposta do pobo até agora?
Ruiz de Gopegi: A recollida de firmas está a ser un éxito, e na concentración xuntámonos máis cidadáns dos esperados. Tamén moitos grupos e axentes deportivos fixeron súas as nosas reivindicacións. Atreveríame a dicir que hai preocupación entre os cidadáns e están a responder ben ás mobilizacións, iso é de alegría.
Convalecente: A resposta da cidadanía está a ser moi boa, pero os que formamos o motor sentimos bastante sós. Xuntámonos cinco ou seis mulleres, pero entendemos que esta loita é do pobo. Por iso, animamos á cidadanía a traballar connosco.
“Non é casualidade que as mulleres se unan só no grupo que é o motor desta loita. En moitas ocasións reivindicamos que as tarefas de coidado non son exclusivas das mulleres, pero logo na práctica vese claramente”
Só as mulleres formades o denominado grupo motor?
Convalecente: É unha cuestión de toda a vida, non é casualidade que só as mulleres reúnanse no grupo que motiva esta loita. En moitas ocasións reivindicamos que as tarefas de coidado non son exclusivas das mulleres, pero logo vese claramente na práctica. Neste grupo non hai ningún pai.
Ruiz de Gopegi: É verdade que os homes participaron nas mobilizacións e iso é de alegría, pero detrás desas mobilizacións só estamos as mulleres, esa é a realidade.
Até cando seguiredes con estas reivindicacións?
Ruiz de Gopegi: Se queremos conseguir algo, hai que mobilizar ao pobo, facer ruído. É o momento de loitar, despois de recortar servizos é difícil recuperar perder.
Convalecente: As institucións tamén teñen un papel nesta cuestión. Nós estaremos na rúa e onde sexa necesario, pero sen o seu apoio dificilmente conseguiremos nada. Imos polo bo camiño, o Concello tamén se suma ás nosas peticións, só fáltanos que Osakidetza asuma as súas responsabilidades.