Desde aquí, desde Euskal Herria, nada sucedeu como nos contan os demais. Aínda que se empeñen, nós non somos franceses nin españois. Somos vascos por encima de todas as constitucións estrañas e por baixo de todas as batallas. Non debemos, por tanto, cambiar o noso punto de vista e asumir o dos demais. Desde Euskal Herria debemos analizar a nosa historia e o pasado, medir o noso presente e preparar o futuro.
Esta España, liberal ou franquista, de esquerda ou dereita, deseñouse e construído, radicalmente, contra o País Vasco nos últimos séculos. As elites liberais da monarquía española deseñaron a partir do século XVIII unha completa planificación estratéxica orientada a impor a España un único estado de nación e a eliminar tanto a Euskal Herria como a outras nacións peninsulares. Desde 1776, a uniformización da lingua, convertida en español, foi un obxectivo declarado. O castelán, por lei e a través da educación, foi imposto e universalizado en todos os territorios.
Desde entón, a estratexia céntrase nunha lingua única e un mercado único. Desde 1778, o regulamento de libre comercio incidiu de forma rigorosa no sistema económico e foral propio dos territorios vascos. Para profundar nesta influencia e facer realidade o proxecto da única nación España, necesitaban a primeira constitución nacional, e para iso promulgaron a Pepa de 1812, unha norma progresista e progresista. A bandeira da independencia dos ocupantes franceses e a dos sectores reactivos do antigo réxime alzáronse coa intención de presentar a nova norma de forma atractiva.
Este proxecto imposto da única nación española gasta oito constitucións e tres guerras contra os vascos nos últimos dous séculos
Debían seducir, comprar, asimilar ou neutralizar doutro xeito todos os obstáculos que obstaculizaban a formación dunha única Estado-nación española, e para iso acenderon a batalla ideolóxica contra os foros vascos, crendo que a propia constitución dos vascos era unha norma anticuada e reaccionaria, o privilexio dos reis casteláns (Juan Antonio Llorente dixit). E máis aló do debate ideolóxico, o argumento da forza militar era moi valioso. Isto foi aproveitado en 1812 e 1813 cando enviaron ao capitán xeral Castaños Aragorri a “convencer” ás institucións de Hego Euskal Herria. Aquel heroe español, que venceu ao propio exército napoleón na famosa batalla de Bailén, era de orixe vasca, o pai de Portugalete en Bizkaia e a súa nai, nacida en Ainhoa en Lapurdi. Acha da mesma madeira para rebentar a columna vasca. Cantas veces pasounos iso!
A principios do século XIX, por tanto, está presente o conflito entre o proxecto España como o conxunto dos territorios de Hego Euskal Herria, na súa dimensión económica, institucional, política, académica e lingüística. España, un estado uniformizado e centralizado fronte a Euskal Herria unha nación diferenciada, foral, vasca.
Só faltaba a dimensión armada deste conflito, que tamén estalou nas dúas guerras crúas chamadas Guerras Carlistas, a primeira en 1833-1840 e a segunda en 1872-1876. Para os vascos, polo menos, este non foron conflitos dinásticos nin guerras relixiosas. As guerras entre proxectos nacionais contraditorios foron, de pleno dereito, o estado-nación español imposto e a nación foral vasca.
Este proxecto imposto da única nación española gastou oito constitucións e tres guerras contra os vascos nos últimos dous séculos, e a constitución postbélica de 1978 recorreu aos mesmos parámetros que no inicio de 1812: con argumentos de democracia e progreso, pretende negar a nacionalidade propia dos vascos e seducir ou neutralizar aos seus cidadáns. Esquecéuselles que a historia, cando se quere repetir, convértese en farsa.
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Recollín o seu e-mail no portal da folga, no correo persoal. Ao principio pensei que era para dar a coñecer, como moitos outros, as posibilidades que temos ante a folga. Pero non, o e-mail recibido era o movemento político e comunicativo contra a folga.
Confesareivos que me... [+]
Asteburu honetan 'estetikoa' hitzaren inguruan pentsatzen aritu naiz, lagun batek esandako esaldi baten harira: “Lan hau estetikoa da”. Estetikoa hitzaren etimologia aztertu dut, badirudi jatorrian zentzumenen bidez hautematea zela bere esanahia, eta gerora... [+]
Azken urteotan, industria politikaren kontzeptua hainbat mailatan indarrez berragertu da. Neoliberalismoaren mailua izandako erakundeak, Nazioarteko Diru Funtsak, gaur egun zera azpimarratzen du: merkatuek baliabideak modu eraginkorrean esleitzeko eta arazo horiek konpontzeko... [+]
O día anterior, en Bilbao, reuninme cun amigo no bar Bira. Púxenme a pasear e dixen: “Claro, como es Giputxia, ja, ja”. E el subliñou que non era guipuscoano. Sen entendelo, continuei dicindo, “Ah! Non? Pero naciches en San Sebastián?”. “Si, nacín alí, pero eu... [+]
Tiven moitas dúbidas, independentemente de que abrise ou non o melón. Atrevereime, maldita sexa! Quero pór sobre a mesa unha reflexión que teño en mente hai tempo: non é xusto que a muller que deu a luz teña a mesma duración que o outro proxenitor. Mellor dito, o mesmo... [+]
Mundu mailako erasoaldi inperialista betean gaude, mendebaldeko burgesiak gidatuta. Ofentsiba inperialistak hartu duen forma gerrarena da, aldaera guztiekin: gerra ekonomikoa, gerra kognitibo eta kulturala, lawfarea; eta, noski, gerra militarra. Mendebaldeko inperialismoak... [+]
Acabo de ver unha serie doutro triste detective. Todas as tramas sucédense nunha remota illa escocesa. Xa sabedes como funcionan estas ficcións: moitos mortos, xente corrente pero non tanto, e unha paisaxe verde escuro. Nesta ocasión lembroume unha viaxe que fixen aos Países... [+]
A verdade é que non sei por que estou a escribir isto. No ambiente conflitivo de hoxe en día non se toman ben este tipo de opinións. É posible que ARGIA non publique isto, xa que non coincide coas opinións que publicaron até agora (pero se finalmente decidiron publicalo,... [+]
O 15 de xaneiro o lobby tecno-empresarial Zeditzak presentou o seu 6º informe, Euskadi e a Unión Europea, un destino compartido de prosperidade e competitividade. O neoliberal Think Tank, formado por expertos emerxentes do mundo das finanzas, presentou unha receita máxica... [+]
Os euskaltzales movemos os nosos pés tras a testemuña da Korrika, para reivindicar que queremos seguir vivindo como pobo vasco, en favor da nosa lingua.
Os primeiros pasos dáos a persoa migrante que sae do seu país de orixe en África, América do Sur ou Asia,... [+]
E un ano máis, os sindicatos organizáronnos folgas prefabricadas. E nós, individualmente, decidiremos si sumámonos ou non á folga, sen necesidade de ningunha asemblea no centro.
Ao parecer, o modelo de folga que me ensinaron a min xa non está de moda. No meu imaxinario, a... [+]
A vida rodéao todo, é finita e fráxil. Para vivir boas vidas, creo que o corpo sabe que facer, pero a mente, aínda que o saiba (cando está ben informado), a miúdo ve que cala o corpo intencionadamente. Neste silencio ábrese a cabeza ás relacións con outros xefes: o... [+]
Eroso gaude ingurunea gure egoera fisiko/emozionalera egokitzen denean. Besteak ni kontuan hartu nauenean, izan gizaki bat, objektu bat, espazio bat. Erosotasunaren klabea produktu eta espazio diseinuan beharrizan handi gisa sartu da, erosotzat jotzen dena erosgarria delako... [+]