Nunca dixera que unha obra de teatro íame a facer visitar o barrio bilbaíno de Otxarkoaga, un luns pola noite de outubro. Pero así sucedeu en outubro, e con moito pracer, por que non?
Na sala Harrobia representábase Tribiz: Baserri galdua e Jon Ander Urresti Tribiz, que tiven a oportunidade de coñecer este verán, nunca vira no mundo do teatro. Tampouco coñecía a sala, porque un centrista pamplonés non a coñece. O lugar pilloume desde o principio: pequeno, envolto, íntimo. Pódese dicir que os asentos estaban no mesmo escenario, cando os espectadores da primeira fila pousaban os pés no tablado, coma se nós fósemos á vez do actor. “Eu vin onte e hoxe, de novo, perdinme onte para tentar atrapar hoxe os detalles. Ela é soa e a obra é breve”, comenta un home que saudou aos seus pais. As luces foron escoitadas e apagadas “polo respecto debido aos artistas, permanecer en silencio durante a actuación”.
Obra de teatro 'O caserío perdido de
Tribiz' Cando: 18 de outubro
Onde: Salga Canteira de Bilbao
Jon Ander saíu descalzo e antes de nada agradeceu aos seus avós e avoas que lle permitiron entrar nos seus corpos. Nada máis empezar coa peza aprendín que un cortello é a distancia e non o lugar, e que se compraba o cortello (ou é que non o teño claro) o solo. Jon Ander estivo cos papeis do caserío mentres escoitabamos a voz da súa avoa. Ensínanos obxectos imprescindibles no caserío, cada un cunha frase importante. Entre eles atópanse o albahaca, a pedra e o cepillo. Os antepasados subliñaban a Jon Ander a función do cribado: “Tes que pensar ben con que queres quedarche e que queres tirar”. E as cancións están presentes en todo momento, moi presentes. Incluídas algunhas expresamente de Bermeo. Por exemplo, iso de “Amuma cantaba todo o día santo”.
Segundo Tribiz, os que manteñen o caserío de pé son os actos dos seus moradores, “aínda que o caserío dá cousas fortes, non se sosteñen sós”. E esas accións desapareceron no caserío que leva o seu nome. Os conflitos entre os membros da última xeración da familia, por mor da designación da prema, levaron ao caserío á ruína, xa que a división en cinco partes impide que o propio caserío sostéñase. Porque a xanela gótica de 700 anos troceada non pode resistirse a si mesma. Aínda que Aitxitxe diga “tranquila, as pedras sempre estiveron aí”.
O caserío Tribiz, situado fronte ao caserío máis antigo de Bizkaia, está a perder o seu uso e pregúntanos que facer co patrimonio que se está perdendo? Quixo terminar a actuación coas palabras de Amuma “semie, que eu non sabía nada de papelas”.
Outra historia real é a bonita, transparente e sinxela das tarimas.