É o momento de volver traballar no katzak e despois das vacacións. En vista da actualidade, debemos ser máis atentos que nunca. Entre outras cousas, gustaríame referirme aquí ao tema da vivenda. O pasado verán tivemos a oportunidade de coñecer a ferramenta de investigación Chairecoop na Baixa Navarra: esta é a organización internacional que axuda a reflexionar sobre a Vivenda Cooperativa e a Cooperación Social. Está apoiada por diferentes estruturas, organizacións non gobernamentais e universidades. O profesor universitario e investigador Yann Maury, membro do Chairecoop, foi convidado pola asociación Universidade Popular de Baigorri, coa que tamén puidemos falar durante moito tempo despois do evento.
O seu traballo céntrase en coñecer e dar a coñecer os movementos de cooperación ao redor da vivenda, tratando de convencer á xente de que é a mellor solución para un futuro pacífico e xusto. Durante moito tempo falounos de dous exemplos especiais. Na rexión de Vermont, en Estados Unidos, e especialmente no barrio de Manhattan, en Nova York, a xente organizouse como unha cooperativa para xestionar completamente a compravenda de vivendas, co obxectivo de facer fronte á especulación. baixo a lema: Grazas á cooperativa Cooper Square, na zona de Lower East Side a vivenda pódese adquirir por entre 500 e 800 dólares, e só a ese prezo. En Roma, moitos grupos de squatter organízanse como cooperativas e logran chegar a acordos coa Casa do Pobo.
Estas experiencias pódense relacionar, como non, coas que xa coñecemos no País Vasco, coas que teñen como eixos a autogestión, a horizontalidad, o auzolan, a cidadanía, a loita contra o capitalismo: autóctonas (de Errekaleor de Vitoria-Gasteiz, de mozas, de asociacións cidadás, de institucións ou de casas populares...) e externas (de Notre-Dáme-deas-Landes, de Landes, dos pobos........... De modo que só as palabras de Yann Maury deron unha garantía máis sobre a lexitimidade destes movementos.
Pero o máis interesante foi, ao meu xuízo, o que o investigador mostrou sobre a alcaldesa de Barcelona, Ada Colau: como unha persoa que sempre loitou contra a especulación e a favor do dereito á vivenda, unha vez no poder, apareceu invalidada. Para Yann Maury, o que ocorre en Barcelona e en España (sobreocupación dos bancos e fondos de pensións americanos na xestión das vivendas) pode aparecer en Francia nos seguintes meses: No Consello Nacional de Administración da estrutura pública dos Aloxamentos de Aluguer Baixo, os arrendadores dispoñen de só dous representantes, de trinta persoas –pola falta de conciencia dos residentes ou polas regulacións da estrutura–, o que facilitou o camiño á lei de Elan do goberno, e que pronto poden entrar no mercado ordinario, atraendo rapidamente os bancos e fondos de que se trate–, de maneira que tras a reforma das reservas que xa ten prevista para o propio goberno poderían prepararse no mesmo sitio.
Eu non podería dicir que o poder corrompe automaticamente aos electos, sobre todo nos pobos pequenos, pero si que a xente terá que seguir chea de valor, tanto local como vinda de fóra, para salvar os seus dereitos fundamentais, en forma de cooperación ou colaboración. Xa haberá traballo!