Automatically translated from Basque, translation may contain errors. More information here. Elhuyarren itzultzaile automatikoaren logoa

Zein animaliago?

  • Michael Morpurgo ::Gerrako Zaldia

    Itzultzailea::Koro Navarro.

    Erein, Batera saila, 2012


Gerrako Zaldia liburuaren azala
Gerrako Zaldia liburuaren azala
Erabat ezezaguna nuen Michael Morpurgo (Hertfordshire, Erresuma Batua, 1943) eta horra sorpresa, irakurri berri dudan liburua zinemara eta eszenatokira eraman dutela jakitean. Dirudienez, sonatua izan da eleberriaren jatorrizko izenburua hartu duen Steven Spielbergen filma: War Horse (2011). Eta urtebete beranduago, Koro Navarrok euskarara itzuli du Morpurgoren eleberria, Gerrako zaldia izenarekin.

Egia esan, ez dut liburuaz gozatu eta ez dut arrazoia guztiz argi. Ez dakit istorioa, itzulpena, kontatzeko modua, nire kontzentrazio falta, edota denen arteko nahasketa moduko bat izan ote den amaierara kostata heltzeko faktorea. Edozein kasutan, harritua naiz, izugarri maite baitut Lehen Mundu Gerra garaian kokatzen den literatura, eta baliteke hura izatea eleberrian aurrera egiteko ene interesik behinena. Bestela, kontatzen den gazte eta zaldi baten arteko istorio xamurra astunegi suertatu zait.

Hala eta guztiz ere, Gerrako zaldia eraikitzeko, idazleak baliatu duen material berridatzi eta etengabe erabiliari, ikuspegi originala gaineratu diola iruditu zait. Izan ere, mundua markaturik utziko duen Gerra Handia bezalako basakeria eta, orduko ez-inoren lur babesgabean, honek eragindako zabor ikaragarriaren lur mortua gogora dakarkigu planteamendu pertsonal eta berezi xamar batetik abiatuta: nola bizi zuten zaldiek Gerra Handia? Zein da Joey zaldiak gordetzen duen orduko kaosaren memoria? Non izan zen zaldien heriotza-tasa altuena? Zenbatekoa?

Jakina galdera erretorikoak direla, baina ez erantzunik ez dutelako, baizik eta erantzuna bilatu nahi izan ez zaielako. Alegia, planteatzerik ere inori bururatu izan ez zaiolako. Jakin nahi duenarentzat “zaldirik ez bada muniziorik ez da […] zaldirik ez bada, urik ez da fronteko gizonentzako, zaldien mende dago armada osoaren bizimodua” (138. orr). Ene kasuan, hauxe izan da Morpurgok oparitu didan gerraz hausnartzeko ikuspegi berria. Hortaz, 14ko gerra (eta noski, gerra oro) bezalako erokeria izugarrian, non giza bizitzak zera garrantzitsuena bilakatzen diren, animaliez galdetzea ez da batere inozoa. Izan ere, bada animaliak eta gizakiak batu ahal izango dituen galdera (erretoriko? Erantzun ezinezko?) bat: zergatik eta zertarako gerra?

Erantzuna jakin ezin eta, hala ere, parte hartzera behartu dituzten zaldien protagonismoak gerraren absurdoa agerian uzten du. Baina gizonen jakin nahi ezak eta planteatu ahal izanak, absurdoa areagotu egiten du: nola hil lezake gizon batek beste bat, eta jakin ez egiaz zergatik hiltzen duen? (102. orr).

Xamurtasunaz gain, ideia solte interesgarriak topa daitezke liburu honetan. Horiengatik, bada, merezi du irakurtzea

Newest
2025-04-03 | El Salto
Prosecutor Demands Death Penalty for Luigi Mangione for Murder of Health Insurance Company Chief
U.S. Attorney General Pam Bondi has told the media that he will seek the death penalty for Luigi Mangione for shooting and killing Brian Thompson, CEO of private insurance company UnitedHealthcare. Bondi says the attack was an “act of political violence” and a... [+]

2025-04-03 | Gedar
Israel Premier Tech expels Zionist team from a cycling race in Estella
On the initiative of the platform Solidarity with Palestine, some 70 people linked to cycling have asked for the Zionist team not to participate in the tournament, and they have succeeded.

One of those arrested in connection with the attack on the realist Ion Aranburu in Soria is sent to prison
Ion Aranburu was in a coma and was admitted to the ICU for several weeks due to the attack.

Linear The longest sign A

Linear A is a Minoan script used 4,800-4,500 years ago. Recently, in the famous Knossos Palace in Crete, a special ivory object has been discovered, which was probably used as a ceremonial scepter. The object has two inscriptions; one on the handle is shorter and, like most of... [+]


Gizonak frontera, emakumeak zubira

Londres, 1944. Dorothy izeneko emakume bati argazkiak atera zizkioten Waterloo zubian soldatze lanak egiten ari zela. Dorothyri buruz izena beste daturik ez daukagu, baina duela hamar urte arte hori ere ez genekien. Argazki sorta 2015ean topatu zuen Christine Wall... [+]


Ruins of Resa in Andosilla
In the wake of the old border of the Ebro
In the town of Andosilla, in the Ribera de Navarra, archaeologists and groups of citizen volunteers from Aranzadi are carrying out an archaeological excavation that is giving many surprises. In the site of Resa, they have found, among other things, clues to better understand the... [+]

Pippi Calcaluz celebrates 80 years as revolutionary as ever
On the occasion of the 80th anniversary of the first release of the stories of Pippi Alcaluze, a special place has been dedicated to him at the International Children’s and Youth Book Fair in Bologna. Smart, independent, rebellious, irreverent, unruly, a little wild, creative,... [+]

Osakidetza launches Primary Care Services for Trans People
The aim is to update the healthcare protocol for trans people in the Basque Country.It will be based on a network formed by the Primary Care Team (LMAT), the new Primary Care Service for trans people (tLMAZ) and professionals from the Gender Identity Unit (UTI) at the University... [+]

Data contradictions in Osakidetza: waiting lists down, citizens’ complaints up?
The Government has ensured that the waiting lists have been reduced to less than two months in the last quarter. The Ombudsman of the Basque Country, Manu Lezertua, highlighted another fact in his annual report on citizen complaints: Osakidetza’s complaints have increased by... [+]

“Neutrotzat aurkezten dena, egiaz, ideologia nagusiaren konplizea da”

Gozamen aparta bezain deskribatzeko zaila dakar, norbaiten hitzak irakurri edo entzun ostean, zera pentsatzeak: “Horixe zen neu aurreko hartan azaltzen saiatu nintzena!”. Idazlea eta itzultzailea da María Reimóndez, eta galegoz aritzen da, hizkuntza... [+]


The Spanish Government wants to tighten the conditions for the creation of private universities
In order to limit the “private chiringuitos” that have proliferated, the Spanish government wants to tighten the conditions for the creation of new universities. The last private university in the Basque Country, such as Euneiz in Vitoria-Gasteiz, which was born in... [+]

Segurtasuna, etorkinak eta beldurra

Segurtasun falta dagoen irudipena handitu dela azaldu du Eustaten azken txostenak. Gurean, Trapagaranen, Segurtasuna orain, delinkuenteen aurka manifestaziora deitu dute herritar batzuek.

Bi izan dira sentsazio hori zabaltzeko arrazoiak. Batetik, udalak Udaltzaingoaren... [+]


Eguneraketa berriak daude