Horixe da Chichen Itzako komunitate indigena egunotan aldarrikatzen ari dena. Marco Antonio Santos Ramirez eremu arkeologikoko zuzendaria da 2014tik, baina indigenek haren dimisioa eskatu dute.
Santosek ez omen die artisauei beren lanak saltzen uzten, turismo-gidariei eremuan sartzea galarazten omen die, eta nekazariek ezin dituzte historikoki haienak izan diren lurrak landu. Gainera, Santosek indigenei buruz mespretxuz hitz egiten duten grabaketak daude, eta maieraz hitz egitea debekatzen dietela ere salatu dute.
INAHk indigenen eskakizunak entzun ditu, baina oraingoz ez du erantzunik eman. Mexikoko gune arkeologiko arrakastatsuena –2022an 2.5 milioi bisitari jaso zituen– porrot egiten ari da bertako komunitatearekiko harremanetan.