Matt Simmons, “Peak Oil”aren propagandista

  • Abuztuaren 8an bainuontzian itota azaldu zen Matthew Simmons, petrolio aholkulari aberats eta Peak Oil teoriaren propagandista famatua. Konspirazio handien salatzaileari bukaera susmagarria oparitu dio heriotzak. Azken urteetako iragarpenetan huts eginagatik, denek aitortu diote petrolioa ulertzeko ideietan aitzindari izan zela.
Minyanville guneak eskaintzen duen irudian, Matthew Simmons. Sortu zen Utah utzi eta Texasera joanda, egindako lanengatik petrolio konpainien artean itzal handiko gizona izaki, Ilunabarra basamortuan liburuarekin ordura arte enpresarien artean segurutzat jotako ideia askok uzkaildu zituen. Lurpetik petrolioa erraz eta merke eskuratu zireneko garaia bukatzen ari dela erakutsi zuen. 2005ean Peak Oil kontzeptua kasik bitxikeria zen eta gaur, aldiz, erreferentzia nagusietako bat. Estrategiak eta prospektiba egiten dituztenek kontutan hartzen duten datua da. 2007an Simmonsek, petrolio konpainien aholkularitza utzi eta mundu osoan ematen zituen hitzaldiez gain itsasoko energia nola baliatu ikertzeko fundazioa osatu zuen, Ocean Energy Research. Ziur zegoen iraganeko energiak agortzear daudenez etorkizunekoetan saiatu beharra dagoela.
Zarata mediatikoz beteriko garai nahasiotan, merkatu logiketatik urrun eta irakurleengandik gertu dagoen kazetaritza beharrezkoa dela uste baduzu, ARGIA bultzatzera animatu nahi zaitugu. Geroz eta gehiago gara, jarrai dezagun txikitik eragiten.
Petrolioa 2010ean 200 dolar kostatu baietz, 2.500na dolar jokatu zizkien Matthew Simmonsek 2005ean bi kazetariri. Orduan 65 dolarretan zegoen. Aurtengoa bukatzeko hiru hilabete falta arren, galdutzat jo beharko zituen Simmonsek, bizi balitz. Adituek esango dute petrolioaren luzerako garestitzeari buruz arrazoia zuela oro har, baina gutxietsi egin zituela ekonomiaren gorabeherak... 2008ko finantza hondamendia sartu zen tartean.

Hanka sartze hori eta besteak gogoratu dituzte prentsa amerikarreko hil-oharrek Simmonsen heriotzaren berri eman dutenean. Baina horiekin batera, denek aitortu dute munduko iritzi emaile askori ikuspegia aldarazi ziela petrolioaz.

Abu Dhabi-ko The National egunkarian Tamsin Carlislek, honela idatzi du: “Matthew Simmons, azken denboretan zenbait konspirazio teoria zabaldu zuena, halako gehiagoren gai bihurtu da hil ostean. Haren karrera ikusgarri eta batzuetan harrigarriaren azken kapituluan, energi inbertsioetako bankari eta idazlea, gero energia berriztagarrien zale suhar bihurtua, igandean hil da Maineko bere bainuontzian, modu ez erabat argian: North Haven-eko mediku forentseak ez du garbi adierazi bihotzekoak jotzearen ondorioz ito den ala itotzerakoan jasan duen atakea. Holakoetan gertatzen den legez, AEBetako txutxumutxuen errota berehala jarri da martxan eta konspirazio teorien aldeko zenbait hasi da adierazten Simmonsena ez dela heriotza berezkoa izan”.

Hildakoa, izan ere, zinez polemikoa zen, nagusiki 2005ean plazaratu zuenetik Twilight in the Desert: The Coming Saudi Oil Shock and the World Economy (Ilunabarra basamortuan. Saudi Arabian gertatu behar duen petrolio shocka eta munduko ekonomia). Liburuak sekulako oihartzuna eragin zuen.

Matt Simmons ordurako aholkulari ezaguna zen petrolio konpainien artean, 1973ko krisian egindako apustuekin bai bera eta bai bere gomendioak jarraitu zituzten energia konpainiak aberastu egin zirelako. George Bush presidentearen aholkulari ere aritua zen. Horregatik 2005an bere data base pribatua erabiliz Simmonsek liburuan azaldu zuenean Saudi Arabiako petrolio erreserba ofizialak puztuta zeudela, hango petrolio ustiaketak goia jo zuela eta laster gainbehera abiatuko zela... txinpartak atera zituen.
Sortzez bezala heziketaz, oso gizon kontserbadorea zen. Utahko familia mormoi batean jaioa, gaztetatik murgildu zen negozioetan. Jauzi handiena 1974an eman zuen. 1973ko urrian herrialde arabiarrek enbargoa ezarri zieten petrolio esportazioei, Mendebaldeko potentziek Israeli Yom Kippurreko Gerra deituan laguntza eman ziotelako. Munduko hiri aberatsetako gasolindegietan auto ilara luzeak ikusi ziren erregai urrituaren eske, petrolioaren prezioa izugarri garestitu zen.

Simmonsek garai hartan sortu zuen Simmons and Company International, aholkularitzan berezitu zena. Urre beltzaren inguruko geroztikako gora behera guztiez inork gutxi bezalako ezagutza metatu zuen. Enpresa handien aholkularitzan aberastu ere bai.

Petrolioa 200 dolarretan noizko?

Matthew Simmonsi bigarren gaztaroa Twilight in the Desert liburuak ekarri zion. Petrolio merkearen aroa bukatzear zela iragarriz eta aldi berean jende artean ideiak azaltzeko zeukan grazia oso berezia baliatuz, komunikabideetan lekutxoa eskuratu zuen.
“Bitxia da –esaten zuen– munduko industriarik handienaren jabe gara eta hala ere sekulako arazo baten aurrean gaudela ohartu diren gutxietakoa naiz. Denbora librean aurkitu dut dena, gainera. Ez al da tragikoa eta zentzugabea?”.

Kontserbadore honi, bestalde, lagun berriek deitzen zioten gero eta gehiago hitzaldietara, energiaren urritzeaz eta Pik Oil teoriak kezkatutako jendeek.

Laster Simmons and Company utzi eta Ocean Energy Institute sortu zuen. Itsaso zabaleko haize errotak, mareak eragindako turbinak, korronteen energia erabiltzea... munduaren energia goseak horietatik ase zitezkeela ziur zegoen. “Ozeanoak dira energiaren azken frontera”, esan zuen Simmonsek. Hildakoan Ellen alargunak eta bost alabek hileta oharrean eskatu diete lagunei ez bidaltzeko lorerik, hobe dutela hark sortutako Ocean Energy Institute fundazioari dirua oparitzea.

Baina azken denboretan lagun berrien artean ere gogaikarri bihurtua zen gizona. Peak Oil mugimendukoek beti aitortu diote Simmonsi heldu den energia krisia ezagutarazteko egin duen lana, baina azken urteotako hanka sartzeekin ere gero eta haserreago zeuden.

Hil baino bi aste lehenago gaiotan gaztelaniazko erreferentzia den Crisis Energética gunean idatzi zuten: “Dudarik gabe Matt Simmonsek asko lagundu du petrolioaren gailurra ezagutarazten (...) baina azken aldian nire buruari galdetzen diot ea benetan lagungarri ote den problemaz jendea ohartarazteko”.

Askoz zorrotzago titulatu zuen Robert Rapier ingeniariak energiari buruzko Consumer Energy Report blogean: Is Matt Simmons Credible? Rapierrek lehenbiziko eztabaida izan zuen Simmonsekin ASPOren 2008ko bileran –sigla horiek biltzen dituzten Peak Oilaren inguruko talde eta erakundeak–. Simmonsek hitzaldian esan zuen Ike hurakanaren ondoren gasolina faltako zela AEBetan, herrialdeko ekonomia kolapsatzeraino. Rapierrek erantzun omen zion datu okerrak baliatu zituela, ez zituela ondo analizatu biltegietako informazioak. Denborak erakutsi zuen Rapierrek arrazoi zuela.

Askoz petto nabarmenagoa egin zuen uda honetan Simmonsek, Mexikoko Golkoan lehertu zen Macondo edo Deepwater Horizon plataforma zela eta. Ezingo zela petrolio isuria kontrolatu, BP konpainia hilabeteren buruan kiebran egongo zela, itogina ixteko modu bakarra bonba atomiko txiki bat lehertaraztea zela, golkoko azaleraren %40 kutsatuta zegoela, kostako estatuak ebakuatu beharra zegoela, eta abar. Geroztik bete ez direnak.

Zergatik horrelako irristadak? Hona Rapierren iritzia: “Tamalez, uste dut bere sinesgarritasuna suntsitzeko bidean dagoela. Ez dut uste historiak samurtasunez epaituko duenik aipatu gertakizunak aztertzerakoan. Penagarria da, zeren eta aldarri sentsazionalista horiez landa, oraindik sinesten dut zuzen asmatu duela peak oilaren zertzelada nagusiez, epe luzeko prezioez eta erreakzionatu beharraz esan dituenetan”.

Kontserbadore bitxi honetaz lagun batek esan du mundua aldatzeko baino mundutarrak iratzartzeko egiten zuela borroka. Matt Simmonsek argi zeukan: “Ordezkorik gabeko iturri gutxien zerrendan ura eta petrolioa daude buru. Tamalez XX. mendean alferrik galdu ditugu, prezio merkeek itsututa” .

Informazio gehiago:
- Matthew Simmonsen heriotzaren albistea The National-en Tamsin Carlisle-k idatzia
- Albistea Chron gunean
- Simmonsen heriotza dela eta Crisis Energetican azalduko albistea eta erreakzioak
- Robert Rapier-en Is Matt Simmons Credible bere Consumer Energy Report blogean
- Simmons & Company enpresaren gunea
- Ocean Energy Institute

Azkenak
2025-03-11 | Joan Mari Beloki
Euskal Herria Europa berrian

Ukrainako gudaren amaierak ondorio sakonak ekarriko ditu Europa osora. Europako elite ekonomikoek beren indar guztia jarri dute guda-zelaian eta galdu egin dute. Galtzaileek, elite globalistek, beren egitasmo kuttuna galduko dute, Europako Batasuna, eta Bruselatik europar... [+]


Pablo Gonzálezen aurkako zigor auzibidea itxi du Poloniako Justiziak

Varsoviako Barrutiko Auzitegiak argudiatu du González jada ez dagoela Polonian, eta ezin dutela jakin noiz aterako den Errusiatik. Auzitegiak ez du kazetari nabarniztarraren aurkako bestelako prodezurarik abian jarriko.


2025-03-11 | ARGIA
Euskal Herria antimilitarista dela aldarrikatuko du EH Bilduk apirilaren 20ko Aberri Egunean

Mundua "oso azkar" aldatzen ari dela azaldu du Arnaldo Otegik, militarismorantz eta autoritarismorantz doala, eta norabide horren aurkako jarrera duela koalizio subiranistak.


Duela bost urte baino %155 aldiz arma astun gehiago inportatzen ditu Europak

Ukraina da munduan arma gehien erosten dituen herrialdea; munduko erosketa guztien %8,8. Merkatuaren ia erdia kontrolatzen duena, berriz, AEB dira: Europak erosi dituen armen erdia baino gehiagok jatorri estatubatuarra dute.


Euskara bihotzean eta erdara ezpainean

Azterketak amaitzearekin batera ohikoak bihurtu dira ikasleriaren artean, urteko garai honetan merkeak diren hegaldiak hartu eta adiskideekin bidaiatzea. Horrela egin dut neuk ere eta Londresera joateko aukera izan dut. Ildo beretik, bertan “euskaldun” pilarekin egin... [+]


2025-03-11 | Mikel Aramendi
ANALISIA
Ukrainako “eskarmentua” Asia Ekialderaino heltzen ari da

Maiatzaren 12an Filipinetan egingo diren Bongbong Marcosen agintaldiaren erdiko hauteskundeek eman dezakete argibideren bat herritar xeheen artean kezka noraino errotu den begiztatzeko.


Eskolako guraso taldean nola informatu euskara hutsean, erdaldunak haserretu gabe

"No entiendo, en castellano por favor" eta gisakoak ohikoak dira eskolako guraso Whatsapp taldeetan, baina Irungo Txingudi ikastola publikoan euskara hutsean aritzeko modu erraz eta eraginkorra dute, behar duenarentzat itzulpen sistema berehalakoa ahalbidetuta.


2025-03-11 | ARGIA
Petrolio-ontzi bat erregaia isurtzen ari da Ingalaterrako kostaldearen aurrean eta egoera “oso-oso kezkagarritzat” jo du Down Streetek

Petrolio-ontzi batek eta zamaontzi batek elkar jo dute astelehen goizean Ipar Itsasoan, Ingalaterrako ipar-ekialdean. Talkak Jet-A1 erregaia zuen petrolio-ontziaren tanke bat apurtu du eta kezka da nagusi, izan ditzakeen ondorio ekologikoengatik.


2025-03-11 | Gedar
Burlatako eta Errekaldeko gaztetxeen defentsan, indarrak batzera deitzen ari dira

Iruñerrian bat egin dute hainbat Gazte Asanbladak, Burlatako Gaztetxearen alde. Etxarriren desalojoa gelditzera deitzeko, bestalde, manifestazio bat antolatu dute Bilbon hilaren 28rako.


Hasi da Errigoraren udaberriko kanpaina

Martxoaren 10etik 26ra izango da udaberriko kanpaina. 'Beste modura, denona de onura' lelopean arituko dira gertuko ekoizpena, banaketa eta kontsumoa babestu eta sustatzeko, ager zonaldean euskara hauspotzen duten bitartean. Apirila amaieratik aurrera jasoko dira... [+]


2025-03-11 | Sustatu
Etorkisuneku 01 jardunaldia 14an, “etorkizunak pentsatzeko euskaratik”

Etorkisuneku 01 izenarekin jardunaldia egingo da martxoaren 14an, datorren ostiralean, Errenterian. Badalabek eta TEKS elkarteak antolatuta "hizkuntzari eta komunitateari lotutako iruditeria eta diskurtsoak berritzeko proposamen bat" izango omen da. Badalaben egoitzan... [+]


Hezkuntzaren merkantilizazioa eta noraezaren aurrean, HezkuntzArtea sortu da!

Ez dakit nondik hasi, egia esan. Ordezkoa naizen heinean –irakaskuntzan ikasturte gutxi batzuk daramatzat lanean– eskola ugari ezagutu ditut Nafarroa, Bizkai eta Araban zehar. Lankide izan ditudan irakasleekin euskal eskolak dituen gabezien inguruan hitz egiten... [+]


EAEko Osasun Saila mediku euskaldun bila

Alberto Martinez Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak argi dio: ez ditu mediku euskaldunak aurkitzen, eta euskarazko osasun arreta ezin da bermatu mediku egoiliar (formazioan dauden espezialista) gehienak kanpotarrak direlako. Mediku euskaldunak bilatzea perretxikotan joatea... [+]


Martxan dago euskarazko film laburren Laburbira zirkuituaren 22. edizioa

35 film aurkeztu dira lehiaketara eta zortzi aukeratu dituzte ikusgai egoteko Euskal Herriko 51 udalerritan. Euskarazko lanak egiten dituzten sortzaileak eta haiek ekoitzitako film laburrak ezagutaraztea da helburua. Taupa mugimenduak antolatzen du ekimena.


Zilbor-hestea

Gogo eta gorputzaren zilbor-hesteak: bi kate. Bi kate, biak ebaki beharrezkoak: bat gorputzaren bizitzeko, bestea gogoaren askatzeko”. Hala dio Mikel Laboaren kantak; hala izan da belaunaldiz belaunaldi, egun arte.

Gogoan dut nire gurasoak askotan joaten zirela... [+]


Eguneraketa berriak daude