Hiztegi berritutik argi luzeetara

Iñaki Antiguedad
Dani Blanco
Zerbait ari da mugitzen burujabetzaren aldekoen artean. Batzuen eta besteen esanetan igartzen da, hitzetik ekintzarako jauzia ikustear badago ere, are gehiago ekintza hitzak dituen esangura desberdinak kontuan hartuta. Inoiz ez bezalako gauzak ari naiz entzuten, hiztegi berritu baten ondorio edo. Ziklo zaharra oraindik agortu ez eta berria oraindik sortu ez den blokeo egoerari derrigorrezko aterabidea emateak lehenengo urrats legez eskatzen duen hiztegi berritua izan daiteke oraingo hau. Sinistuta nago blokeoaren arazo nagusia tuneletan, nor berean, dagoen jendearengan baino gehiago tuneletan bertan datzala; hortaz, bide berriak bilatu –eta aurkitu– behar dira blokeoa gaindituko badugu, inongo bidea ezin baita behin betikotzat hartuta jainkotu.
 
Nire ustez, asteotan esan diren askok egungo argazki egokia margotu dute. Ezker abertzaletik estrategia eraginkorra sortu eta konfiantza berreskuratu beharra esaten da; bat nator, egungo estrategia eraginkorra ez den seinale, bere esparruan behar bezalako konfidantza sortzeko gauza ez den seinale. Bai, 30 urteko errepresioak ez du helburua lortu eta ezker abertzalea hortxe dago, jendartean txertatua, baina denbora bereko borroka molde nagusiak ere ez du lortu gobernua konponbidera bultzatzea, eta hau ere esan behar da. Sozialdemokraziatik, euren hiztegian, subiranotasun inteligentea eskatzen da, bide politiko eta demokratikoetan perspektiba progresista batetik erradikaltasun osoaz jardutekoa; baina Azpeitian gauzatu dutena ez da, inondik ere, erradikaltasun adibide.
 
Bai batzuek eta bai besteek indarrak metatu beharra aipatu dute, baita polo subiranista batera biltzea ere, jeltzaleen eta konstituzionalisten aurrean bestelako erreferentzia eraginkorra gauzatzeko, iruzur-aldi berri bati behingoz atea itxiko dion hitz eta erabakiaren erreferentzia ezinbestekoa. Kursaalen entzundako hitzetan: konfrontazio erreferentea, argi motzetatik argi luzetara pasatzea. Hiztegi berrituaren orriak aurrera eta atzera nago pasatzen ea polo subiranista gauzatzeko gaurkoz diren begi-bistako trabak, ezker abertzaleak eta sozialdemokraziak nork bereak, gainditzeko konpromisoak zeintzuk izan daitezkeen argitu nahian; baina ni neu behintzat argi motzetan nabil oraindik ere.
 
Eta martxoan hauteskundeak. Ez dakit ordurako trabok gainditzerik egongo denentz, denboraren estuagatik. Dena dela, bada nire usterako bestelako traba, kontuan hartzekoa halako hauteskunde batean. Izan ere, Gasteizko legebiltzarra zombie politikoa bada ere hamaika neurriren erabakigune ere bada, eta ezker abertzaleak bertan egon beharra dauka, modu batean edo bestean, estrategia eraginkor batean ezinbesteko osagarri. Baina instituzio horretatik pasatzen diren gai askoren aurrean ezker abertzaleak eta sozialdemokraziak jarrera diferentea dute, politika sektorialetan argi eta garbi, batak eta besteak iraunkortasuna edota krisiaren jatorria, kasurako, progresoa azken batez, ulertzeko duten ikuspegi desberdinen ondorio.
 
Beraz, hauteskunde autonomikoetan nor bere aldetik agertzea litzateke argiena, elkarlana marko demokratikoaren aldeko urratsetan batez ere gauzatuz. Baina uda atarian izateko diren hauteskunde europarrak aukera ezin hobea izan litezke polo horrentzat, hiztegi berrituan Europa ipintzen baita konponbidean laguntzaile. Hortxe eman lezake poloak erreferentzia politikoaren neurria, polokideak Herri bat definitzen duten politika sektorialetan gaur gaurkoz talkan izan arren.

Azkenak
2025-04-03 | ARGIA
Behatokiak hizkuntza eskubideen urraketak betikotzeko arriskuaz ohartarazi du 2024ko txostenean

Behatokiak Hizkuntza Eskubideen Egoera 2024 txostena aurkeztu du. Herritarrek helarazitako gertakarien bilduma aztertuta, ondorioztatu dute 2024an egoerak ez duela hobera egin, eta gainera, kexak jaso dituzten hainbat entitateren eskutik urraketak iraunarazteko jarrera sumatu... [+]


Gasteizen, eskaleak soberan daude

Duela aste batzuk, Diputazio kalean, Gasteizko erdigunean, bi gizonek etxerik gabeko pertsona bat bota zuten lo egiten zuen lokalaren kanpoaldeko eskailera-buru txikitik. Bota ez ezik, berehala metalezko baranda bat ere jarri zuten lonjaren aurrean. Lokala luzaroan hutsik egon... [+]


Trumpek %10 eta %50 arteko muga-zergak ezarriko dizkie mundu osoko herrialdeei: “Amerika berriz aberats egingo dugu”

Mundu osoarentzat %10eko muga-zerga globala inposatuko du Donald Trumpen administrazioak, eta hainbat herrialderen inportazioak are gehiago zergapetuko ditu, tartean Txinakoak (%34) eta EBkoak (%20). Baina Hegoalde Globaleko herrialdeak izango dira kaltetuenak: Lesoto (%50),... [+]


2025-04-03 | El Salto
Luigi Mangionerentzat heriotz zigorra eskatuko du fiskalak, osasun aseguru-etxe bateko buruaren hilketagatik

Heriotza-zigorra eskatzeko argudio gisa, "indarkeria politikoko ekintza" izan zela adierazi du AEBetako Fiskal Nagusiak.


2025-04-03 | Gedar
Israel Premier Tech talde sionista Lizarrako txirrindularitza-lasterketa batetik kanporatzea lortu dute

Palestinarekin Elkartasuna plataformaren ekimenez, txirrindularitzarekin lotura duten 70 bat pertsonak eskatu dute talde sionistak ez dezala txapelketan parte hartu, eta lortu dute.


Armagintza sustatzearen aurkako manifestua sinatu dute EHUko 135 irakaslek, Jaurlaritzaren posizioa kritikatuta

Zedarriak enpresari taldeak armagintza sustatzera deitzeak eta Jaurlaritzak horrekin bat egiteak "haserrea" sortu diela diote sinatzaileek. Mundu mailako egoera "inoiz baino larriagoa" dela uste dute, eta "Euskal Herriaren etorkizuna oztopa dezakeen... [+]


Espetxera bidali dute Ion Aranburu realzaleari Sorian egindako erasoaren harira atxilotuetako bat

Ion Aranburu koma egoeran eta ZIUan ingresatuta egon zen hainbat astez, erasoaren ondorioz.


Israelgo presondegietako torturak argira ekarri ditu The Independent komunikabideak

Lekukotasunak, autopsia txostenak eta atxiloaldian izenpeturiko adierazpenak bildu ditu The Independent komunikabide britainiarrak. 2023ko urriaren 7az geroztik 70 palestinarrek dute bizia galdu Israelgo presondegietan. Palestinar presoen alde dabilen Addameer elkartearen... [+]


Kutxa Banku Fundazioa ez da ados agertu Arriolaren adierazpenekin: “Euskara ez da oztopo”

Kutxa Banku Fundazioak adierazi du Kutxabankeko presidentearen adierazpenek ez dutela fundazioaren pentsamoldea islatzen, "Hizkuntza aniztasuna beti da aberastasun iturri, nekez izan daiteke oztopo", argudiatu dute.


Lineal A idazkunik luzeena

Lineal A duela 4.800-4.500 urte erabilitako idazkera minoikoa da. Berriki, Kretako Knossos jauregi ezagunean, bolizko objektu berezi bat aurkitu dute, ziurrenik zeremonia-zetro gisa erabiliko zutena. Objektuak bi idazkun ditu; bata, kirtenean, laburragoa da eta aurkitutako... [+]


Gizonak frontera, emakumeak zubira

Londres, 1944. Dorothy izeneko emakume bati argazkiak atera zizkioten Waterloo zubian soldatze lanak egiten ari zela. Dorothyri buruz izena beste daturik ez daukagu, baina duela hamar urte arte hori ere ez genekien. Argazki sorta 2015ean topatu zuen Christine Wall... [+]


Resako aztarnategia Andosillan
Ebroko muga zaharraren lorratzetan

Nafarroako Erriberako Andosilla herrian, sorpresa ugari ematen ari den indusketa arkeologikoa egiten ari dira Aranzadiko arkeologoak eta herritar boluntario taldeak. Resako aztarnategian orain arte oso ezezaguna zaigun Goi Erdi Aroko gizarteak hobeto ulertzeko aztarnak aurkitu... [+]


Pippi Kaltzaluzek 80 urte bete ditu, beti bezain iraultzaile

Pippi Kaltzaluzeren istorioak lehenengoz kaleratu zirenetik 80 urte bete direla-eta, leku berezia eskaini diote Boloniako Nazioarteko Haur eta Gazte Liburu Azokan. Azkarra, independentea, errebeldea, lotsagabea, menderakaitza, apur bat basatia, sormen handikoa, ausarta eta... [+]


Trans Pertsonen Lehen Mailako Arretako Zerbitzuak jarriko ditu abian Osakidetzak

Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako trans pertsonei zuzendutako protokolo asistentziala eguneratzea da helburua. Lehen Mailako Arretako Taldeak (LMAT), trans pertsonentzako Lehen Mailako Arretako Zerbitzu berriak (tLMAZ) eta Gurutzetako Unibertsitate Ospitalean dagoen Genero... [+]


Osakidetzako datuen kontraesanak: itxaron-zerrendak behera, herritarren kexak gora?

Jaurlaritzak ziurtatu du itxaron-zerrendak bi hilabetetik behera jaitsi direla azken hiruhilekoan. Manu Lezertua EAEko arartekoak, berriz, beste datu bat nabarmendu du herritarren kexei buruzko urteko txostenean: Osakidetzari dagozkion kexak %70 igo dira, eta batez ere... [+]


Eguneraketa berriak daude