Subiranotasun partekatua: hitz-jokoa ala iruzur berria


2007ko otsailaren 21ean

Udan zehar urtero pizten dira zenbait eztabaida politiko, batez ere ondorengo ikasturte politikoari begira jarrerak adierazteko, bazterrak zirikatzeko, diskurtsoak argitzeko, edo nahasteko. Batek daki! Aurtengoan, beste hainbat konturen artean Josu Jon Imaz EAJko buruak zirkulazioan jarri duen "subiranotasun partekatuak" kezkatu nau bereziki. Azken hogeita bost urteotan "autogobernu" hitzarekin egin duten iruzur bera orain subiranotasun hitzarekin egiten hasiko diren beldur naizelako.

Nahi izan dutenean autogobernu kontzeptua autodeterminazioarekin eta subiranotasunarekin lotu eta sinonimo gisa saldu dute herritarrak engainatzeko. Baina, hasieratik, autogobernu hitza Espainiako Erresumaren subiranotasun bakar eta zatika ezinean oinarritutako autonomien estatu modeloari dago lotuta. Onartzen den burujabetza bakarra Estatuarena da, eta honek autonomia desberdinei zenbait atal kudeatu edo gobernatzeko ematen dien ahalmen mugatuari deitu izan zaio autogobernua. Eta horrek zerikusi oso gutxi du Euskal Herria bere buruaren jabe izatearekin eta bere etorkizuna askatasun osoz erabaki eta eraikitzearekin. Maltzurkeriaz erabili izan da, behin eta berriz, autogobernu hitza diskurtso posibilistetan, nazio eraikuntzarako bide faltsuak salduz Estatuarekiko morrontza eta gure herriaren eskubideekiko etsikeria estaltzeko eta mugimendu independentista erasotzeko.

Zoritxarrez, sektore abertzale zabala egon da urte luzeetan zehar Espainian eroso bizitzeko estrategia autonomista horretan murgilduta, autogobernuaren esanahi anbiguoaren inguruan alderdi eta sindikatu espainiarrekin bizikidetzan, 90. hamarkadaren bigarren partean autonomismoa krisialdian sartu eta Lizarra-Garazi Akordioak euskal politikan egundoko inflexio-puntua sortu arte. Hortik aurrera argi bereizten dira bi garai: garai zaharra autonomismoari, autogobernuari eta gatazka politikoari lotua; garai berria subiranotasunari eta gatazkaren konponbideari lotua.

Kontestu politiko honetan PP, UPN, PSOE -PSE eta PSN barne- , CCOO eta UGT garai zaharren defendatzaile sutsu agertzen dira mundu abertzaleak subiranotasunaren bidetik urratsak egiten dituela ikusita. EAJk hanka bat garai berrietan eta bestea zaharretan dauka eta hor dirau bere diskurtso bikoitzekin eta hitz-joko nahasgarriekin. Baina, badirudi, bere "mitxelinen" interes ekonomikoengatik, edo buruzagien ausardi ezagatik, edo abertzaletasun ahulagatik, edo alderdiko sektore espainolistaren presioagatik, edo dena delakoagatik, gorputzaren pisu nagusia garai zaharretan jarrita dagoen hankaren gainean jartzen duela.

Nire susmoa da, autonomismoaren eta autogobernuaren diskurtsoa oso gaindituta dagoenez, EAJk subiranotasunari "partekatua" adjektiboa ondoan jarriz hitz-joko nahasgarrien bitartez garai berrietako kontzeptuak erabili nahi dituela garai zaharretan kokaturik duen estrategia politikoa herritarren aurrean zuritzeko. Horrexegatik nago hain kezkatuta.

Euskal Herriaren subjektu politiko izaeraren eztabaidan sakondu ahala gatazka politikoaren konponbidean urrats erabakigarriak egiteko baldintza objektiboak sortzen ari dira. Abertzale eta ez abertzaleen artean, denen artean, adostu beharko da euskal herritar guztiek Euskal Herriaren etorkizuna erabakitzeko duten eskubidea gauzatzeko era. Autodeterminazio eskubidez eta adjektibo mugatzaile gabeko subiranotasunaz ari gara. Eta subiranotasunaren giltzak bi ate zabaltzen ditu: bata, konponbidearena, bakearena; bestea, demokraziarena, proiektu politiko guztiak aukera berdintasunean jartzearena. Orain konponbideak du lehentasun osoa. Ondoren, konfrontazio politiko demokratikoaren esparruan saldu beharko du bakoitzak bere proiektua herritarren babesa lortzeko. Baina eragile guztiek ondoren horretarako planteatzen dituzten estrategia eta helburu politikoak zehatz eta garbi adieraztea oso onuragarria litzateke konponbide prozesua bizkortzeko eta, alderantziz, diskurtso nahasiek kalte handia egiten diote prozesuari.


Azkenak
2024-12-30 | Jon Torner Zabala
Euskal selekzioaren ofizialtasuna lortzeko lehen urratsa, Nazioarteko Pilota Federazioak haren alde bozkatuta

Euskadiko Euskal Pilota Federazioa eskubide osoko kide izatea onartu du Nazioarteko Pilota Federazioak, larunbatean Iruñean egindako batzarrean. Ofizialtasuna lortzeko bidean urrats handia da, "lorpen historikoa", Euskadiko Federazioak adierazi duenez, baina... [+]


2024-12-30 | Patxi Aznar
Hilketak, arma-eskalada eta ondorioak

Abenduaren 26an, aireko eraso batean, Israelgo armadak bost kazetari palestinar hil zituen. Haiekin 130 kazetari palestinar hil zituzten. Albiste horrek gauza pare bat gogorarazi dizkit, lehenengoa, benetako kazetariek jasaten duten jazarpena munduko edozein lekutan, adibidez,... [+]


2024-12-30 | Rober Gutiérrez
Gazte landunen %51k

Azken hilabete hauetan hainbat institututan lan egitea egokitu zait eta, uneren batean edo bestean, ikasleekin lan merkatuak eskaintzen dituen aukerez hitz egin behar izan dut. Ikasleen tipologia askotarikoa da eta hiri berean asko aldatzen da auzo batetik aldamenekora,... [+]


2024-12-30 | Josu Jimenez Maia
Izenorde guztiak

Historikotzat nekez har daitekeen argazkiaren erdian agertzen den neskatoa idazten ari da, zer eta izenorde zerrenda bat: ni, zu, hura, gu, zuek, haiek. Beherantz begira egonik, neskatoaren begirada nolakoa den antzeman ezinik gelditu naiz ni.

Argazkilariaren lanari soraio,... [+]


2024-12-30 | Julene Flamarique
Gazan hil dituzten milaka haurren izen-abizenak irakurri dituzte 30 orduz jarraian Iruñean

Hondakinen artean oraindik identifikatu gabe dauden Palestinarrak ere ikusarazteko helburupean egin dute. Israelek Gazan 18.000 adingabe hil ditu urriaren 7az geroztik. BDZko Elisa Huarteren arabera, “zerrendetan oraindik ezezagunak diren izenak irudikatzen dituzten marra... [+]


2024-12-30 | Leire Ibar
Eraso arrazistak salatu dituzte Arrigorriagan eta Baionan

Arrigorriagako Udalak elkarretaratzea egin du igandean udaletxeko plazan, ostiralean txinatar jatorriko merkatari batek bere dendan jasandako erasoa salatzeko eta biktimari babesa adierazteko. Horrez gain, Ipar Euskal Herriko Kontseilu Sozialistak elkarretaratzea antolatu du... [+]


Joseba Asiron
“Haur eskoletan euskarazko eskaria eta eskaintza parekatzeko negoziazio bidean gaude PSNrekin”

"Erorien Monumentuaz sozialistekin akordioa lortu izan ez balitz, eraikinak bere horretan jarraituko luke aurrerantzean ere eta hori zen guk onartzen ez genuen aukera bakarra”. Hala dio Joseba Asironek. Entzun elkarrizketa osorik hemen sakatuta.

 


2024-12-30 | ARGIA
Osasun asegurua du Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako biztanleen ia laurdenak

EAEko biztanleen %23,9k osasun asegurua zeukan kontratatuta 2023an, Eustaten datuen arabera. 2021eko datuekin alderatuta, %4,1 gehiagok. Batez ere traumatologia, oftalmologia, ginekologia eta dermatologia kontsultak egin ziren. Aseguruen %61,3 enpresentzakoak edo bestelako... [+]


2024-12-30 | Ahotsa.info
Hatortxu Rocken azken aurreko edizio jendetsua Atarrabian euskal preso eta iheslarien etxeratzearen alde

Milaka lagun elkartu dira Hatortxu Rock elkartasun jaialdiaren azken aurreko edizioan. Euskal preso politikoen senideei babesa eta sostengua emateko sortutako jaialdiak agur esanen du 2025ko udan Lakuntzan eginen den azken edizioarekin. Sakabanaketarekin amaitzea lortu bada ere,... [+]


2024-12-30 | Jon Torner Zabala
‘Bagare’: euskararen eta euskal nortasunaren aldeko ereserkiak 50 urte

1974ko abenduan sortu zuten Bagare kanta Gontzal Mendibil zeanuriarrak eta Bittor Kapanagak, haren Olaetako (Aramaio) baserrian. Euskararen eta euskal nortasunaren aldeko ereserki bilakatu zen gerora.


2024-12-30 | Behe Banda
Barra warroak |
Urte berriari

Begi bistaz zentzugabea dirudien eztabaida batekin hasten da zutabea: 2024 gure literatur ale horietako bat balitz, nola deituko zeniokete?

Erantzunik topa ezean, ordu erdi ematea aurtengo bizipenei begira; Instagrameko artxibatuetan sartu lehenik, eta Twiterrera pasa horiek... [+]


Eguneraketa berriak daude