Ikerketa

Hona azken aldi honetan hainbat lekutan entzun ditudan iruzkinetatik batzuk: «Ikerketa-lan baten emaitzarik onena lehen galdera bat zegoen lekuan bi uztea da". "Guk euskal ikerlariak baino ikerlari onak nahi ditugu". "Europako estatu guztiak, sartu berriak barne, ikerketa-lerro berdinetan ari dira lanean". "Zerk bereiztuko du Euskal Herriko ikerketa eta beste herrialdetakoa?". Une honetan Eusko Jaurlaritza Zientzia, Teknologia eta Gizarte Plana (ZTGP) 2005-2009 prestatzen ari da eta bere elaborazioan enpresa eta ikerkuntza alorreko hainbat pertsona inplikaturik dagoenez ideia eta esaldi ugari isurtzen ari dira bilera eta txostenetan.

Euskal enpresetan aspaldi egiten da ikerketa eta joan den hamarkadan administrazioaren laguntzaz, ikerketa egituratzen eta antolatzen hasi zen. Hainbat plangintza, finantzabide, parke teknologiko eta enpresa sortu dira azken hamabost urteotan eta ondorioz ikerlariarena merkatuan dagoen lanpostuetako bat da jada.

ZTGP delakoaren garrantzia, beraz, handia da ez bakarrik zuzenean inplikaturik daudenentzat, baita Euskal Herriarentzat ere, ikerketa beti gauza askoren traktore izan eta izaten baita.

Arestian aipatu iruzkinetatik batzuetan oinarrizko hainbat burutazio azalduko dut.

"Ikerketa-lan baten emaitzarik onena lehen galdera bat zegoen lekuan bi uztea da": Ikerketaren alorrean ikerketa generikoa eta aplikatua bereizten dira. Lehenengoan gauzen zergatia ulertu nahi den bitartean bigarrenean aplikazio praktikoetatik hurbiltasuna bilatzen da. Euskal Herriaren tamainagatik eta ditugun baliabideak kontutan hartuz ikerketa aplikatua da ezbairik gabe behar duguna, etenik gabeko hobekuntza baita gure produktuen lehiakortasuna mantenduko duena. Dena den, oinarrizko ikerketak esparru bat behar du eta batez ere, Euskal Herriaren zutabe izango diren baloreetan oinarrituz. Zutabe-baloreak sektore askoren arteko eztabaidetatik finkatu behar badira ere nik batzuk azpimarratuko ditut: hizkuntza ingeniaritza eta garapen jasangarriekin zerikusirik duten teknologiak.

"Guk euskal ikerlariak baino ikerlari onak nahi ditugu": Gero eta globalizatuagoa den mundu honetan txorakeria litzateke uko egitea munduko edozein pertsonak egin dezakeen ekarpen on bati. Beti pertsonarik egokienak topatu behar dira gauza guztietarako, baina onartuko al genuke munduko kudeatzaile onenekin osaturiko Eusko Jaurlaritza? Ez ezta! Edo bai?

"Zerk bereiztuko du Euskal Herriko ikerketa eta beste herrialdetakoa?": Herriek ezaugarri geografikoak, komunikatzeko hizkuntzak, sentitzeko eta bizitzeko erak, historia ekonomikoa eta abar luze bat dituzte. Euskal Herriak orografia menditsua eta itsasoa ditu, euskara, espainola, frantsesa eta ingelesa dira komunikazio-hizkuntza nagusiak, kolore urdin eta berdeak dira gehien ikusten ditugunak, industria transformatzaile eta zerbitzu sektoreetan gero eta gehiago oinarritutako ekonomia dugu, gainera garraio eta pertsonen pasabidea gara...

Kasu honetan gure zilborrari asko begiratu behar diogu, batez ere planteatuko ditugun ikerketaren objektua eta helburua Euskal Herria eta Euskal Herritarrak direlako nagusiki. Honek ez du esan nahi gizakiari, oro har, dagokien gaietan parte hartu behar ez dugunik, esfortzuak ongi neurtu behar ditugula baizik. Espazioan planeten ezaugarriak aztertzeko zereginean gureak txikia behar du izan derrigorrez, baina hizkuntzen arteko komunikazio teknologietan apustu sendoa behar dugu edota, azpiegiturak, orografia eta garapena uztartzen dituen teknologietan.

Azkenik, faltan botatzen dudan aspektu bat komentatu baino ez. Hain zuzen ere, ZTGP prestatzeko lanetan humanitate edo letratako pertsona oso gutxik parte hartzeak, honelako plan garrantzitsuak behar duen gizakiarekiko begirunea ez izatea ekar dezake eta ondorioz, gizakiak berarengandik urrun dagoen zerbait bezala kontsidera dezake.


Azkenak
2025-01-08 | Leire Ibar
60 urte bete ditu Larrabetzuko Hori Bai gaztetxeak, Euskal Herriko zaharrena

1965ean sortu zen Larrabetzuko Hori Bai gaztetxea, frankismo garai betean. Ordutik ez ditu ateak itxi, eta 2025ean 60 urte bete ditu. “60 urte lotu barik” lelopean eman diote hasiera urteurrenari gaztetxeko kideek.


Irakasle baten klaseetatik seme-alabak ateratzea erabaki dute Atarrabian: “Izuak jota ditu haurrak”

Irakasle hau egokitzen zaielarik, 6-9 urteko haurrengan beldurra, amesgaiztoak, antsietatea, negarra… orokortzen direla salatu dute Atarrabiako Atargi ikastetxeko gurasoek. Urtetako arazoa konpontzen ez dela-eta, haren klaseei planto egitea erabaki dute. Guraso elkarteko... [+]


2025-01-08 | Julene Flamarique
Urteko lehen langile hila, Alaves-Baskoniaren egoitza eraikitzeko lanetan

Beharginak Excavaciones Mendiola enpresarako ari zen lanean, Construcciones Urrutia enpresaren azpikontrata. Langilearen lehenengo eguna zen sektorean lanean.


2025-01-07 | Julene Flamarique
Itxiera mehatxua gainean dutela itzuli dira lanera Ezkirotzeko BSHko langileak, ostiraleko bileraren zain

Abenduaren 16an iragarri zuen multinazionalak Nafarroako lantegiaren itxiera. Ekoizpenari “normaltasunez” ekitea eskatu die langileei Ezkirotzeko zuzendaritzak, baina sindikatuek “ezinezkotzat” jo dute. Lan Ministerioak bilera deitu du ostiralerako... [+]


Gazteen soldata %10 igo den bitartean, prezioak %31 garestitu dira 2010etik

Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan, 18 eta 34 urte bitarteko gazte soldatadunen hileko batez bestekoak lehenbiziko aldiz gainditu du 1.500 euroko langa. 2010arekin alderatuta, ordea, 142 euro besterik ez da igo.


2025-01-07 | Leire Ibar
‘Behin betiko’ lelopean egingo du Sarek urtarrilaren 11n Bilboko manifestazio nazionala

Konponbide prozesuari eta etxeratze prozesuari behin betiko amaiera emateko aldarrikatuko dute, eta euskal preso behin betiko etxean nahi dituztela. Laguntza ekonomikoa jasotzeko Bizumkada Nazionala ekimena jarri dute martxan.


2025-01-07 | ARGIA
Robert Hirigoien hil da, Herri Urratsen sortzaileetakoa

Urtarrilaren 4an hil zen Robert Hirigoien euskaltzalea (Larresoro, Lapurdi, 1944). Ostegunean eskainiko diote azken agurra, jaioterrian (10:00etan). Herri Urrats festaren sortzaileetako bat izan zen, baita Lapurtarren Biltzarrarena, Kanboko ikastolarena eta euskara eta euskal... [+]


2025-01-07 | Leire Ibar
Baztango Batzar Nagusiak elkartasuna adierazi die Aroztegiko obra gelditzeagatik auzipetutako zazpi herritarrei

Aroztegiko auzipetuei elkartasuna adierazi eta absoluzioa eskatzeko mozio bat onartu du Baztango Batzar Nagusiak. Urtarrilaren 2an egindako bileran, mozioaren aldeko bozketan aldeko 25 bozka, kontrako bi eta hiru abstentzio izan dira.


Ultraeskuinari proposatu diote gobernua osatzeko Austrian, hesia ezarri ziezaioketen arren

Irailean egin ziren hauteskundeak eta aise nagusitu zen FPÖ alderdia, botoen ia %30 eskuratuta. Bazen aukera ultraeskuinari hesia ipintzeko, baina ez dira ados ipini demokristauak eta sozialdemokratak.


Laborantza bozen usaina

Berriz hasi dira laborarien manifestaldiak frantses estatu guzian. Sindikatu desberdinek aldarrikapenak hedatzen badituzte ere, entzun den lehena eta komunikabide nagusietan gomit izan dena, FNSEA "nagusia" izan da. Zer du saltzeko? Gezur andana bat ahal bezainbat boz... [+]


2025-01-07 | Jon Torner Zabala
Autobus zerbitzua zabaldu dute Ipar Euskal Herrian, mugikortasuna hobetzea helburu

Urtarrilaren 6az geroztik autobus linea berriak daude Zuberoan, Nafarroa Beherean eta Lapurdin. Halaber, zerbitzuen maiztasuna ere hobetu da, Euskal Hirigune Elkargoko Mugikortasun Sindikatuak eta RATP konpainiak elkarlanean bultzatutako egitasmoari esker. Bestetik, 12 urtez... [+]


2025-01-07 | Leire Ibar
Barakaldoko hilketa matxista salatzeko asteartean mobilizazioak antolatu dituzte

84 urteko andrea erail zuen bere semeak urtarrilaren 3an euren etxebizitzan. Kolpeka hil zuela azaldu dute zenbait iturrik. Astearte arratsaldean egingo dira elkarretaratzeak Barakaldon eta Euskal Herriko lau hiriburutan.


2025-01-07 | Gedar
Beste eraso arrazista bat Miarritzen

 Uber gidari batek jasan zuen erasoa: bortizki jo eta irain arrazistak egin zizkion bezero gazte batek. Baionan eta Arrigorriagan ere izan dira eraso arrazistak berriki.


2025-01-07 | Mikel Aramendi
ANALISIA
Itsasontzigintzaren itzal luzea ageri da Hego Koreako krisian

Hego Koreako krisia autoktonoa ala inportatua ote zen galdetzen nion neure buruari duela hilabete hura sutu zenean. Baretu ez baizik mindu egin denez auzia, batere argi ez dudan erantzunaren bila jarraitu beharko dugu. Geografikoki urrutiko kontua bada ere, oso gertuko ondorioak... [+]


Eguneraketa berriak daude