Euskara Erriberan gauza arrotza dela defendatzen dutenen botika
- ELIZAGORRIA (Lazagurria). Horrela idazten zuten, Erdi Aroan, Biana eta Mendabia artean dena. Euskal izen garbia eta -zergatik ote- herriak duen euskal aztarna toponimiko bakarrenerikoa.
- MENDABIA. Duela guti herriko mendi inguru bati "El Bronx" deitzen omen zioten, eta paper ofizialetan "El Calvario" du izena. XIX. mendean, baina, horrela idazten zuten oraindik: "Mendi". Hauek dira Mendabiako Erdi Aroko auzo batzuk: Imaz, Legarda, Beraza. Horiek, zalantza izpirik gabe, "lingua navarrorum" islatzen digute. Aspaldiko paperetan ere, bertzeak bertze, "Aranamendia" edo "Mendiçiura" moduko toki izenik azaltzen da. Edonola ere, mendabiarrei entzun bertzerik ez dago, bertako jatorriko hizkuntza euskara izan dela baiezta dezagun. Angel Elvira edota Jose Maria Satrustegiri galde egin, bertzenaz, baita Andoni Uzkeda idazle finari ere. Hitzak, ohiturak, frogak ikaragarriak baitira. Bertzalde, herri izena dela medio, horren gaineko eztabaida bizia bada ere, irakur 1602ko papera, Arroitzen idatzirik: "mendabia Videa". Eta, ez ahantzi, Ebro gainean gaude.
- MURILLO DE RIO LEZA. Eta Ebro zeharka dezagun, mugak erlatiboak baitira. Ez da fronterarik, jendeak elkar ezagutzen du, lana dela, azoka, jaiak, ezkontzak... Errioxako herri hartako bizilagunak 1279. urtean: "Lopez Buruandia", "Salvador Ederra", "Pedro Arçaya", "Garcia Lazarro". Eta bertako toki bat: "vinna de Legazpea". Inguruko herrietan, bertzalde, hauek bizi ziren: "Sancho Baliorra", "Eita Hekilo de Leza", "Eita Meteri", "Juan Lasart", "Fortun Zuria", "Juan Mendi" edo "Diego de Valdevide". Haien lantoki batzuk: "Almandegui", "Andivilla", "Valdarrate", "Valdemingañas".
3 SESMA. Bere egungo lurretan "Almunza" edota "Almuza" izeneko herria ere bazegoen Erdi Aroan. Hauek dira abandonatu zen herri hari dagozkion eta agiri zaharrei esker ezagutzen ditugun lau toki izen bakarrak: "Aruingorria" edo "Arbigorria", "Gurpideta", "Aran Lucea" eta "Gayneco Çavala". Lauak irakurririk, zer hizkuntza erabiltzen zuten hango biztanleek? No comment