Pentsio sistemaren erreforma aurkeztu du eguerdi honetan Edouard Philippe Frantziako lehen ministroak. Ez da sorpresarik izan, Delevoye txostenean agerturiko neurriak gauzatuko dituelako gobernuak. Erreformaren aurkezpenak ez ditu sindikatuen kezkak eta desadostasunak baretu. Alderantziz, orain arte posizionatu gabeko CFDT sindikatuak bere desadostasunak plazaratu ditu.
Gaur egungo pentsio sistemaren eraldaketa baieztatu du eguerdi honetako aurkezpenean Edouard Philippe Frantziako lehen ministroak. Puntu bidezko pentsio sistemaren gauzapena daukagu plazaraturiko aldaketa nagusien artean. Langileak puntu batzuk bilduko ditu bere lan bizitzan zehar, eta erretretara heltzen denean, puntu horiek euro bihurtuko dira, indize baten arabera. Sindikatuen eta langileen kezkak “entzuten” eta “ulertzen” dituela erranik, ondokoa segurtatu du lehen ministroak: legeak bermatuko duela puntuaren balioa ez jeistea. Are gehiago, lan munduko sindikatuekin —langileenak zein nagusienak— adostuko dute balioa (ondotik Parlamentuak ontzat emango duena) eta soldataren arabera egokituko dute aldi oro. Segurtamen horiek emanez ez ditu, ordea, sindikatuak lasaitu. Argi daukatelako puntu bidezko sistemak ezberdintasunak eta prekaritateak emendatuko dituela.
Gehiago lan egitea da pentsio duinak segurtatzeko bidea, lehen ministroaren arabera: “Bizi esperantzaren igoera kontutan hartuz eta zergen emendiorik gabe erretretak segurtatu nahi baditugu, pixka bat gehiago lan egitean dugu aterabidea”. Hori horrela, nahiz eta pentsio adin legala 62 urtetan mantendu, 64 urte arte lan egin beharko da erretreta osoa jasotzeko. Bonus malus sistema baten bidez, 64 urte baino lehen erretretara sartuko direnek pentsio apalagoa ukanen dute, ondotik sartuko direnek aldiz, handiagoa. 2027 urtetik aitzina martxan jarriko dute aldaketa. Bidea errazteko asmoz, berrogeita hamar urtez goitikakoen lan merkaturatzearen aldeko neurriak lantzeko konpromisoa plazaratu du Philippek.
Pentsioa kalkulatzeko erreferentzia urteak ere aldatuko dira: pribaturako hogeita bost urte hoberenak eta publikorako sei hilabete hoberenak hartu beharrean, urte guztiei begiratuko zaie. Erretreta heinaren apaltzea eragingo du horrek ere. “Lanbideko gorabeherak, langabezia garaiak, lan kontratu partzialak gogor ordainduko dira erretretaren orduan”, CGT, FO eta FSU sindikatuen arteko intersindikalaren arabera.
Sorpresarik ez araubide berezian dauden pentsio kutxei buruz ere: “Sistema unibertsalaren aroa ireki da, araubide berezien bukaera etorri da”. Gaur egun dauden berrogeita bi araubide berezidun sistemen bukaera berretsi du lehen ministroak. Pentsio sistema bakarrak segurtatuko ditu pentsiodun guztien pentsioak.
Horra hor, lege-proposamenak ekarriko dituen beste aldaketa batzuk: gaur egun, pribatuko langileen lanaren dorpetasuna kontutan hartua izaten da kasu berezi batzuetan. Kontutan hartze hori sektore publikora hedatuko dute (adibidez, gauean lanean dabiltzan erizainen lan baldintza gogorrei begiratuko zaie kotizatzeko baldintzak adosterakoan). Pentsiodun guztientzako, hilabetean 1.000 euro garbiko pentsio minimoa segurtatuko du erreformak.
Abenduaren 5ean erreforma horren kontra abiaturiko mugimendua ez du lasaitzen lortu Philippek. Hain zuzen, kezkak eta desadostasunak beti hor daude: elkartasunean oinarritu pentsio sistemaren bukaera ikusten dute erreforma horretan sindikatuek. CGT, FO, FSU, UNSA, Solidaires, ikasle sindikatuak, baita LAB Euskal Herrian, anitz sindikatu dira aurka mobilizaturik. Indar harremana azkarragoa ukanen dute seguruenik bihartik aurrera. Hain zuzen, erreformaren aurkezpena itxoiten zuela erranik, postura argitu gabe zegoen orain arte CFDT sindikatua. Eguerdiko aurkezpena entzunik, erreformaren aurka agertu da Laurent Berger CFDTko idazkari nagusia. Gaur bilduko dira ondoko mobilizazioei buruz erabakitzeko. Ostegunean, hots, lehen ministroaren adierazpenen biharamunean eginen dute hirugarren protesta eguna. Greba mugimendua "azkartzeko" deia luzatu du abenduaren 5az geroztik greban diren tren gidarien CGT sindikatuak.
Progresiboki martxan jarriko du Frantziako Gobernuak pentsio sistema berria: 2025 urtetik aurrera aplikatuko zaie 1975 urtetik geroztik sortutakoei (gaur egungo sistemarekin kotizatutakoa mantenduz). Haatik, 2022 urtetik aitzina lanean hasiko direnek zuzenean eta osoki sistema berriaren arabera kotizatuko dute.