Oreretako Erdiko kalean bada pasta egiteko obradore eta denda berezi bat: Zituene. 2016an eman zituzten lehen pausoak proiektuaren sortzaile diren Iker Eizagirre Gallardok eta Naiara Retegi Lekuonak. “Pasta oinarrizko elikagaia dela eta hemen inguruan horrelako proiekturik ez zegoela ikusita, guk geuk zerbait martxan jartzea erabaki genuen”, azaldu du Retegik. Etxean hasi ziren saltseatzen lehenik, eta behin esperientzia pixka bat zutela, 2018an lokala ireki zuten. Obradore kooperatiboa eta denda dituzte bertan.
Nekazaritzarekin edo elikadurarekin lehenagotik harremanik ba ote zuten galdetuta, ondokoa erantzun du proiektuko kideak: “Lotura bagenuen, baina kontsumitzaile bezala. Kontsumitzaile ginen, eta elikadura burujabetzaren bueltan militante ere bai”. Hurbilean eta modu jasangarrian ekoitzitako elikagaiak kontsumitzeko bide horretan ohartu ziren haiek nahi zuten pastarik ez zutela aurkitzen inguruan. “Barazki saskia hartzen genuen, arrautzak, ogia... baina pastarik ez zegoen, eta beraz, pausoa ematea erabaki genuen”, dio.
Kontsumitzaile izatetik ekoizle ere izaterako jauzi horretan, bidelagun izan dituzte Euskal Herrian pasta ekoizten duten beste proiektu txikiak, esaterako, Bizkaiko Txaramela. “Haiek utzi ziguten hasieran makina bat, eta horrekin hasi ginen, batez ere pasta freskoa egiten”. Beste ekoizleen laguntzarekin, arituz ikasi dutenarekin eta kontsumitzaileen partetik jaso duten erantzunarekin joan dira ikasten eta hobetzen. “Obradorea ireki genuenean masa egiteko eta luzatzeko makina eskuratu genuen, gure hirugarren langilea dela diogu”, dio Retegik umorez.
Hurbileko ekoizleekin lan egitea zen proiektuko kideen ideia hasiera batean, baina lehen sektorearen egoera dela-eta, ez zaie erraza egin aukera horri guztiz eustea. “Ekoizle txikiekin eta bertakoekin lan egitea zen gure asmoa, baina proiektuari forma ematen hasi ginenean ikusi genuen zaila izanen zela. Semola hemen inguruan lortzea, esaterako, oso zaila da”, azaldu du. Lehengai ekologikoak erabiltzen dituzte Zituenen, horretan jarri dute marra gorria, momentuz.
Proiektua egonkortzen doan heinean, baina, sakondu nahi dute lanketa horretan, hurbileko ekoizleekin harremanak finkatzeko eta bertako barietateak errekuperatzen saiatzeko. “Urte gehiagoko lana eskatzen du horrek, eta proiektua sendotzea. Pixkanaka, joan nahi dugu alor horretan ditugun etxeko lanak egiten”, dio. Batik bat haien dendan saltzen dute pasta Zitueneko kideek, baina baita hurbileko kontsumo taldeetan eta beste zenbait dendatan ere. “Pasta freskoa nahiz deshidratatua saltzen dugu. Freskoa da guri gehien gustatzen zaiguna, baina egia da gaur egun ez dela erraza produktu freskoekin lan egitea”, amaitu du.