Elikadura burujabetza versus politika burugabeak

  • La Via Campesina osatzen duten nekazari erakundeek elikadura burujabetza lortzea dute helburu. Herri eta komunitate bakoitzak behar dituen elikagaiak ekoizteko eta kontsumitzeko eskubidea aldarrikatzen dute. Multinazionalen jarduerak nekazari txikiak erasotzen ditu, zuzenean.


2017ko uztailaren 20an - 07:54
Zarata mediatikoz beteriko garai nahasiotan, merkatu logiketatik urrun eta irakurleengandik gertu dagoen kazetaritza beharrezkoa dela uste baduzu, ARGIA bultzatzera animatu nahi zaitugu. Geroz eta gehiago gara, jarrai dezagun txikitik eragiten.

Atzerrira joanen diren landare uztak jasotzeko lur hektarea kopuru itzela lapurtzen dizkie herri eta komunitateei eta ehunka baserritar bortizki lekualdatzen ditu. Landaketa horiek gurea bezalako herri industrializatuetara iristea dute helburu. Esportazio horien menpeko bizi gara. Guk elikadura burujabetza garatzen ez dugun bitartean beste herrialdeen eskubidea bortxatzen ari gara.

Hori gauzatzeko lurra behar da. Eta lurralde antolaketarako politikek lurra kentzen digute. Ekonomia kapitalista globalizatuaren tsunamiak hainbat gauza eraman ditu euskal baserri mundutik: mendeetan zehar ernatutako eta hobetutako haziak, baserriak, nekazari ustiaketa txikiak eta antzinako jakinduria. Ekarri ere ekarri dizkigu gauza batzuk: milaka kilometro bidaiatzen duten elikagaiak, energia menpekotasuna, agro-toxikoek eragindako lurraren eta uraren kutsadura, hondakinen kopuruaren hazkundea eta zor ekonomiko itzela. Ekonomia kapitalistaren tsunamiaren gandorrean surfa egiten dakiten bakarrak politikariak, banketxeak, enpresa pribatuak eta multinazionalak dira.

 

Eusko Jaurlaritzako alderdi kontserbadoreak ere gandorrean surf egiten badakite eta etekin zukutsuak ateratzen dizkiote tsunamiari: nekazari lurren birkalifikazioak, lurren salerosketak, eraikuntza enpresen gizentzea, aberatsen mesederako zerga politika eta energia enpresen aberastea batez beste.

Eusko Jaurlaritzako alderdi kontserbadoreak ere gandorrean surf egiten badakite eta etekin zukutsuak ateratzen dizkiote tsunamiari: nekazari lurren birkalifikazioak, lurren salerosketak, eraikuntza enpresen gizentzea, aberatsen mesederako zerga politika eta energia enpresen aberastea batez beste. Bitartean biztanleok olatuaren ur haserreen astinduak sufritzen ditugu: korridore ekologikoen apurketak, mendien zatiketak eta zulaketak, bailaren artifizializazioa, akuiferoen eta lur emankorren desagerpena eta sistema nekazal-hirindustrialaren ezarpena. Hauxe da lan eta jendarte eskubideen murrizketak, prekarietatea, zorpetzea eta txiroen zergekin aberatsen egitasmoak gauzatzea.

Izaki berri bat sortu da Euskal Herriko industriguneren batean duela hamarkada batzuk: Porlanjaun du izena erraldoi mekanikoak. Ez du bere besoen indarra kontrolatzen eta bailara zukutsuak, erreka gardenak, ibaiak, akuifero goxoak, bailara emankorrak, baso freskagarriak, mendi magal gurinak eta mendiak sugeak bezala besarkatzen zituzten bihurgunez jositako errepide txikiak suntsitzen ditu zartako batez. Gure mendiak “oztopo orografikoak” besterik ez dira erraldoiarentzako. Bere zangoen indarra ere neurrigabea da: ehunka landa espezieren desagerpena eta animali mota askoren lekualdatze derrigortuak eragiten ditu ostikada batez. Basandere, Basajaun eta Intxixuak aspaldi etxegabetu ditu.

Inoiz ez ase eta beti gose... Harrobiak puskatzen ditu harriak jateko. Liseriketa astun xamarra sufritzen duenez beroketa klimatikoa eragiten duten puzkerrak etengabe botatzen ditu. Puuuf Puuuuf. Hesteak mugituak dituela altxatzen da siestatik eta kaka botatzeari ekiten dio: tunelak, zubi-bideak, ezpondak, trintxerak, lubakiak, autobiak, autopistak errotondak eta ingurubideak debekatzen ditu. Bere azken kakalarriaren ondorioz bi mila natur hektarea inguru porlanez estali ditu Porlanjaunak: horiek dira lurreko hegazkina den AVEak behar dituenak Euskal Herrian ezartzeko.

Porlanjaunak libratzen jarraitzen duen bitartean ezinezkoa izango zaigu elikaduran burujabe izatea. Etekin ekonomiko pribatua eta hazkunde ekonomikoa helburu dituzten politika burugabeak geldiarazten ez ditugun bitartean gure herriaren eta beste herrialdeen elikadura burujabetza gauzatzea ezinezkoa izanen da. Hemen Euskal Herrian lurraren eta uraren defentsan borrokan aritzen garenok txikizioa gelditzea galdegiten diogu Eusko Jaurlaritzari. Horretarako ibili ginen Bergaratik Deriora; Berta Caceresek eramandako borrokarekin bat egiten dugulako. Besarkada bero bat Bertari, egun hauetan Derion dagoen bere alabari.

 

Beatriz Arana, AHTGeldituko kidea.

 

 

 

Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora

ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Iritzia
Sinetsi

Pertsonok ze erraz epaitzen dugun aldamenekoa (edo aldamenekoa ez dena). Norberarenak izan ezik, gainontzeko guztiak ematen du erraza. Berehala bilatzen diogu irtenbidea besteenari. Eta ze zaila den norberak barruan duena kudeatzea. Askotan, pertsona konkretu batzuk idealizatzen... [+]


Mugak Zabalduz

Aurten ere, Mugak Zabalduz karabanan ia ehun lagun abiatuko gara Euskal Herritik, Europaren migrazio politikak, eta aurten bereziki onartu berri duen Migrazio eta Asiloko Paktua, salatzeko asmoz. Aurten Balkanetako mugara joango gara, Bosnia Herzegovinako Bihac hirira; hor... [+]


Hezkuntza Sailean, euskara eskubide?

Ekain amaieran, Hezkuntza Sailak ehunka irakasle funtzionario izendatu ditu: praktikaldia egitea falta dute, bai eta, irailetik aurrera, mediku-azterketa ere.

Azkeneko deialdian, mediku-azterketa azpikontratatu egin zuen Hezkuntza Sailak. Azpikontratatu zuenean,... [+]


Larrahe, eta elkarbizitza

Nire lagun M. paraje paregabean bizi da. Nafarroako herri batean,  Iruñerriatik gertu, jende bizizale anitzez betetakoan; bizi-bizia. Ez da herrian bertan bizi, talaiaren antza har dakiokeen muino moduko batean baizik, zeinetik, esan gabe doa, herria bera ez ezik... [+]


2024-07-03 | Karmelo Landa
Nazioaren neurrira

Zorionekoak gara euskaldunok. Euskal Herria, Baskonia, gure nazioa, mundu osoaren aurrean agertzen da, historian izan den eta gaur egun den modukoa. Imago Vasconiae. Barne irudia eta besteen aurrekoa. Zer gara, nolakoak gara, non gaude, noiztik eta noiz arte. Gure kartografia... [+]


2024-07-03 | Ula Iruretagoiena
Lurraldea eta arkitektura
Txibato

Donostiako Alde Zaharreko taberna askoren pintxoak alde zaharrean sartzeko baimena duen furgoneta batean datoz zerbitzua ematera. Beste tabernetan, prestatzen duten tortilla patata pintxoa jateko, goizeko furgoneta alde zaharrean sartzen den orduan ilara egin eta txanda hartu... [+]


2024-07-03 | Diana Franco
Teknologia
Ikasketa komunitate irekiak

Bada pertsonok geure ezagutzak eta esperientziak partekatzeko aukera dugun eredu bat, oso gogoko dudana; eredu honetan ikasi nahi duen edonor ongi etorria izaten da, beti ere komunitatearen izaerarekin errespetuz jokatzen badu. Ikasketa komunitate irekiak dira. Gogoko dut... [+]


Materialismo histerikoa
Bizitzeko

Ikasturte osoan inork aipatu ez dituen kontuetan aritu ondoren, aktualitatearen erdigunera eraman nau, ustez, pneumonia batek, nola definitu ez dakidan hartuemana izan baitut Osakidetzarekin. Eta lehen deitik, ai ene, esperimentu batean egotearen sentsazio zirraragarria,... [+]


Eguzkiak etxebizitza erre du

Turistek neurrigabeko prezioak dituzten apartamentu eta hotelak bete dituzte. Eta zu gurasoen etxean, etsita, konpainia handiek eta espekulatzaileek alokairua puzten duten bitartean.


Eguneraketa berriak daude